Rüzgarın, havanın ve fırtınanın tanrısıdır; Sümer tanrıları arasında fiilen en yetkili olanıdır. Gök tanrısı An ile yer tanrıçası Ki'nin oğlu, Enki'nin kardeşidir. Başlıca tapınağı Nippur kentindeki E-kur'dur; bu kent Sümer'in dinî merkezi sayılmıştır. Ellil ve Nunamnir adlarıyla da anılır.
Yetkisi buyurma gücünden gelir. Ağzından çıkan sözün geri alınamayacağı, verdiği hükmün hiçbir tanrı tarafından bozulamayacağı belirtilir. Krallar meşruiyetlerini ondan alır; bir hükümdarın Enlil'in sevgilisi sayılması, tahtının tanrısal onayı anlamına gelirdi. Kaderleri belirleyen tabletler onun elinde tutulur.
Buna karşın anlatılarda sevecen bir tanrı değildir. Düzeni korur, fakat bu düzenin insana ağır gelip gelmediğiyle ilgilenmez; kardeşi Enki'nin insana yakın tavrıyla arasındaki karşıtlık Sümer anlatılarının başlıca gerilim hattıdır.
Göğün ve Yerin Ayrılması
Başlangıçta gök ile yerin bitişik olduğu, bunları birbirinden ayıranın Enlil olduğu anlatılır. Ayrılmanın ardından gök An'ın payına, yeryüzü ise Enlil'in payına düşmüştür. Aralarındaki boşluğu dolduran hava ve rüzgar da onun alanıdır; adının yel ile kurulan bağı buradan gelir.
Tarımın başlaması da ona bağlanır. Toprağı yarıp ilk insanın yeryüzüne çıkmasını sağlayan kazmayı yaptığı ve bunu insanlara verdiği anlatılır.
Ninlil ile Anlatısı
Genç tanrıça Ninlil'i ırmak kıyısında zorla elde etmesi üzerine tanrılar kurulu onu yargıladı ve yeraltına sürdü. Ninlil, karnındaki çocukla birlikte onun ardından indi. Yeraltında Enlil üç kez kılık değiştirerek tanrıçanın karşısına çıktı ve her seferinde bir çocuk daha oldu.
Bu üç çocuk, yeraltına karşılık olarak bırakıldı; böylece ilk çocukları ay tanrısı Nanna gökyüzüne çıkabildi. Anlatı, ölüler ülkesine giren hiçbir varlığın yerine bir başkasını bırakmadan geri dönemeyeceği kuralının açıklaması sayılır.
Tufan
İnsanlar çoğalıp gürültüleri uykusunu kaçırınca önce kıtlık ve hastalık gönderdi, bunlar yetmeyince tufanla insanlığın yok edilmesine karar verdi. Kararı gizli tutulmasına rağmen Enki, kamıştan bir duvara seslenerek kral Ziusudra'yı uyardı ve insanlık kurtuldu.
Sağ kalanları gördüğünde öfkelendi, fakat sonunda yatıştı. Kimi anlatılarda kurtulan krala ölümsüzlük bağışlayan da yine odur.
Sonraki Dönem
Babil'in yükselişiyle birlikte tanrıların başındaki yeri Marduk'a, Asur'da ise Aşur'a bırakmıştır. Bu devir, yeni yükselen kentin tanrısına eski tanrının sıfatlarının aktarılmasıyla gerçekleşmiş; Enlil'in adı ise yetkinin kendisini anlatan bir terim olarak kullanılmayı sürdürmüştür.