Kehanetin, müziğin, okçuluğun ve hekimliğin tanrısıdır. Zeus ile Titan kızı Leto'nun oğlu, av tanrıçası Artemis'in ikiz kardeşidir. Olimpos'un on iki büyük tanrısından biri sayılır ve Yunan dünyasının en yaygın tapılan tanrıları arasındadır.
Yetki alanı ilk bakışta dağınık görünür ama tek bir düşüncede birleşir. Düzen, ölçü ve arınma onun işidir. Uzaktan vuran oku hem salgın hem ani ölüm getirir, aynı tanrı hastalığı geri de çeker. Lirin uyumu, kehanetin bilgisi ve kanla kirlenenin temizlenmesi de bu düzen fikrinin parçalarıdır. En çok kullanılan sanı, parlak anlamına gelen Foibos'tur.
Doğumu
Leto ikizlere gebe kaldığında Hera bütün toprakları ona kapatır. Hiçbir ülke kıskanç tanrıçanın öfkesini üstüne çekmek istemez ve Leto yerden yere sürülür. Sonunda o zamana dek denizde yüzen kayalık Delos adası onu kabul eder.
Doğum dokuz gün dokuz gece sürer, çünkü Hera doğum tanrıçası İlitiya'yı adaya göndermez. Öbür tanrıçalar onu armağanlarla kandırıp getirince Apollon, Kintos Dağı'nın eteğinde bir palmiye ağacının dibinde doğar. Kimi anlatıda Artemis ondan önce doğar ve kardeşinin doğumuna yardım eder. O günden sonra Delos yerinde durur ve tanrının en kutsal adası olur.
Delfi ve Piton
Delfi'deki bilicilik ocağı başlangıçta Gaia'ya aittir ve orayı dev bir yılan, Piton korur. Genç Apollon yılanı oklarıyla öldürür ve ocağı kendine alır. Bir anlatıda bu yılan, Hera'nın gebe Leto'nun peşine saldığı yaratıktır, böylece öldürülmesi annenin öcüne de dönüşür.
Kan döktüğü için tanrının bile arınması gerekir. Tempe vadisine gidip temizlendikten sonra Delfi'ye döner. Yılanın adından gelen Pitios sanı, tapınağın kâhin kadını Pitia ve dört yılda bir yapılan Pitia Oyunları hep bu olayı anar. Kâhinin sözleri çoğu zaman iki anlamlıdır. Tanrının eğri sözlü diye yorumlanan Loksias sanı da buna bağlanır.
Oku ve Şifası
Okları görünmeden gelen ölümün simgesidir. İlyada'nın açılışında rahibi Khrises'in kızını geri vermeyen Agamemnon yüzünden Yunan ordugâhına dokuz gün boyunca veba okları yağdırır. Annesini aşağılayan Niobe'nin oğullarını o, kızlarını Artemis öldürür. Leto'ya saldıran dev Titios da ikizlerin oklarıyla düşer.
Salgını gönderen tanrı onu dindiren de olduğu için şifa ile anılır. Hekim anlamındaki Paian sanıyla çağrılır ve hekimlik tanrısı Asklepios onun oğludur. Zeus o oğlu yıldırımla öldürünce Apollon yıldırımları döven Kikloplar'ı vurur. Cezası, bir yıl boyunca Teselyalı kral Admetos'un sürülerini gütmektir.
Müzik
Liri ona kardeşi Hermes kazandırır. Doğduğu gün Apollon'un sığırlarını çalan küçük tanrı, bir kaplumbağa kabuğundan yaptığı çalgıyı barışmak için ona verir. O günden sonra lir Apollon'un simgesi olur ve esin perileri Musalar'ın önderi sayılır.
Müzikteki üstünlüğüne iki kez meydan okunur. Satir Marsias kavalıyla yarışır, yenilir ve derisi yüzülerek cezalandırılır. Kavalcı Pan ile yarışmada yargıç Tmolos zaferi lire verir, karara itiraz eden kral Midas'ın kulakları eşek kulağına döner. İki anlatıda da ölçüsüzlük cezasız kalmaz.
Aşkları
Aşkları çoğu zaman acıyla biter. Peşine düştüğü peri Dafne kaçarken defneye dönüşür ve tanrı ağacı kendine kutsal sayar. Pitia Oyunları'nın ödülü bu yüzden defne çelengidir. Sevdiği genç Hiakintos, tanrının attığı diskin başına çarpmasıyla ölür, kanından aynı adı taşıyan çiçek biter. Bir anlatıda diski kıskanç batı rüzgârı Zefiros saptırır.
Truva prensesi Kassandra'ya kehanet gücünü verir, karşılığını alamayınca kimsenin ona inanmayacağı biçimde lanetler. Koronis ondan gebeyken bir ölümlüye yönelince haberi getiren ak karga kara renge boyanır ve kadını Artemis öldürür. Çocukları arasında ozan Orfeus, arıcılığın koruyucusu Aristaios ve İonların atası İon da sayılır.
Truva ve Ölümlüler
Bir dönem Poseidon ile birlikte Truva kralı Laomedon'un hizmetine girer. Kral ücretlerini ödemeyince Apollon kente veba, Poseidon bir deniz canavarı gönderir. Truva Savaşı'nda Truvalıların yanında durur, Hektor'u korur ve Paris'in Akhilleus'u vuran okunu hedefine yönelttiği anlatılır.
Güneşle Eşlenmesi
En eski destanlarda güneş ayrı bir tanrıdır, Helios'tur. Apollon'un güneşle bir tutulması İÖ 5. yüzyıldan sonra yaygınlaşır ve geç dönemde iki tanrı neredeyse birleşir. Kışları kuzeyin uç ucundaki mutlu ülke Hiperborea'ya gittiği, Delfi'yi o aylarda boş bıraktığı da anlatılır.
Yunanlar Mısır'a geldiklerinde onu Horus ile bir tutmuş, güneşle bağı yüzünden savaş tanrısı Montu ile de eşlemiştir. Okçuluğu bilgelikle birleştiren Türk tanrısı Mergen de yay ile kehaneti aynı kişide toplayan bu tanrıyı andırır.