Amfitrion, Yunan mitolojisinde Herakles'i büyüten üvey babadır. Perseus'un oğlu Tirins kralı Alkaios'un oğludur. Annesinin adı anlatıdan anlatıya değişir, Astidameia, Laonome ve Hipponome adları geçer. Herakles'in ilk adı olan Alkides de bu dededen gelir.
Amcasının kızı Alkmene ile evlenir. Öz oğlu İfikles ile Zeus'tan doğan Herakles ikiz olarak aynı evde büyür. Adı çoğu zaman tanrının kılığına girdiği koca olarak anılır, oysa kendisi sürgün yaşamış, bir halkı yenmiş ve savaşta ölmüş bir kahramandır.
Sürgün
Amcası Mikene kralı Elektrion, Amfitrion'un kız kardeşi Anakso ile evlidir ve Alkmene bu evliliğin kızıdır. Tafos adalarında yaşayan Teleboalar, Mikene tahtında hak iddia edip kralın sığırlarını kaçırır. Çıkan çarpışmada Elektrion'un oğulları ile saldırganlar birbirini öldürür, kralın oğullarından yalnızca küçük Likimnios sağ kalır. Amfitrion kaçırılan sürüyü fidyeyle geri alır.
Elektrion öç seferine çıkmadan önce ülkesini ve kızını Amfitrion'a emanet eder, dönüşüne dek kıza dokunmayacağına ant içirir. Sürü teslim edilirken ürken bir ineğe fırlatılan sopa boynuzdan seker ve kralın başına çarpıp onu öldürür. Daha eski bir anlatıda ölüm kaza değildir, sığırlar yüzünden çıkan bir kavgada öfkeyle işlenir. Kralın kardeşi Stenelos bu ölümü bahane edip Amfitrion'u Argos yöresinden sürer, Mikene ile Tirins'in tahtını kendisi alır. Amfitrion, Alkmene ve Likimnios ile Teba'ya sığınır. Teba kralı Kreon onu kan suçundan arındırır.
Teleboa Seferi
Alkmene, kardeşlerinin öcü alınmadan evliliği tamamlamayacağını söyler. Amfitrion sefer için Kreon'dan yardım ister. Kral, önce Teba topraklarını kasıp kavuran tilkinin işinin bitirilmesini şart koşar. Hiç kimsenin bu hayvanı yakalayamayacağı yazgıdır, Tebalılar ona her ay bir çocuk verir. Amfitrion Atina'ya gidip Kefalos'tan, kovaladığı her şeyi yakalamaya yazgılı köpek Lailaps'i ödünç alır. Kovalamaca sonsuza dek sürecekken Zeus iki hayvanı da taşa çevirir.
Seferde Amfitrion'un yanında Kreon, Kefalos, Fokisli Panopeus ve Perseus'un oğlu Heleus bulunur. Teleboa kralı Pterelaos, Poseidon'un başına yerleştirdiği tek bir altın saç yerinde durdukça ölmez, ülkesi de alınamaz. Kızı Komaito Amfitrion'a âşık olur ve babasının saçını koparır. Pterelaos ölür, adalar birer birer düşer. Amfitrion babasına ihanet eden kızı öldürür, adaları Kefalos ile Heleus'a bırakır. Ganimetten Apollon'a sunduğu bir üçayağın yüzyıllar sonra da Teba'da gösterildiği aktarılır.
Zeus'un Gecesi
Amfitrion Teba'ya dönmeden önce Zeus onun kılığına girip Alkmene'nin yanına gelir. Seferi öyle ayrıntılı anlatır ki kadın onu kocası sanır. Tanrı o geceyi üç gece uzunluğuna çıkarır. Ertesi gün dönen gerçek Amfitrion, karısının kendisini beklediği sevinçle karşılamadığını görür. Nedenini kâhin Teiresias'a sorar ve evine bir tanrının girdiğini öğrenir.
Alkmene ikiz doğurur. Herakles Zeus'tan, ondan bir gece küçük olan İfikles ise Amfitrion'dandır. Bebekler sekiz aylıkken Hera beşiklerine iki yılan gönderir ve Herakles onları elleriyle boğar. Başka bir anlatıda yılanları beşiğe koyan Amfitrion'un kendisidir. Hangi çocuğun kendi oğlu olduğunu anlamak ister, korkup kaçan İfikles'i oğlu bilir.
Herakles'in Yanında
Herakles'e araba sürmeyi Amfitrion öğretir. Eski şiirlerde de arabacı sıfatıyla anılır. Minya kralı Erginos, Teba'yı yıllık bir vergiye bağlamıştır. Delikanlı Herakles vergiyi almaya gelen elçileri sakat bırakıp geri gönderince savaş çıkar. Tebalılar Erginos'u yener, Amfitrion bu savaşta yiğitçe dövüşerek ölür. Ardından Alkmene Radamantis ile evlenir.
Mezarı Teba'da gösterilir ve bir anlatıya göre torunu İolaos da aynı mezara gömülür. Kentin kapılarından birinin yanında, sürgün geldiğinde oturduğu söylenen evin yıkıntıları ve içindeki gelin odası da gezginlere gösterilir. Bir trajedide ise Amfitrion savaşta ölmez, yaşlanır ve Herakles'in çılgınlık içinde Megara ile çocuklarını öldürüşüne tanık olur.
Adın İzi
Kocanın kılığına giren tanrı öyküsü eski çağda hem trajediye hem komediye konu olur. Bir Roma komedisinde Hermes de Amfitrion'un uşağının kılığına girer ve evde iki çift benzer birbirine karışır. Öykü sonraki yüzyıllarda defalarca yeniden yazılır. 17. yüzyılda yazılan bir Fransız uyarlamasında gerçek Amfitrion'un, sofrasında yemek yenen kişi olduğu söylenir. Bu dize adı cömert ev sahibi anlamına taşır. İspanyolcada adın karşılığı bugün de ev sahibi demektir.