söylence
/yunan/perseus
_

Perseus

Medusa'nın başını kaldıran Perseus, Andromeda'yı kurtarırken — Yunan Mitolojisi
Medusa'nın başını kaldıran Perseus, Andromeda'yı kurtarırken.
Medusa'nın başını kesen kahraman.

Perseus, Yunan mitolojisinde Medusa'nın başını kesen kahramandır. Zeus ile Argos kralı Akrisios'un kızı Danae'nin oğludur. Ünü üç işe dayanır. Gorgon başını getirir, deniz canavarına sunulan Andromeda'yı kurtarır ve Mikene'nin kurucusu sayılır.

Soyu Argolis'in büyük hanedanlarından birine adını verir. Torunları Mikene ile Tirins'te hüküm sürer, Herakles de annesi Alkmene ile üvey babası Amfitrion yoluyla bu soydan gelir.

Doğumu

Akrisios oğlu olup olmayacağını kâhine sorduğunda, kızından doğacak torununun kendisini öldüreceği yanıtını alır. Bunun üzerine Danae'yi yer altında tunçtan bir odaya kapatır. Zeus tavandan altın bir yağmur olarak süzülüp kıza ulaşır ve Perseus doğar. Kimi anlatılar çocuğun babası olarak Akrisios'un ikiz kardeşi Proitos'u gösterir ve iki kardeşin düşmanlığını buna bağlar.

Akrisios torununun tanrıdan olduğuna inanmaz. Anneyle oğlunu bir sandığa kapatıp denize bırakır. Sandık Serifos adasının kıyısına vurur, onları balıkçı Diktis bulur ve çocuk onun evinde büyür.

Gorgon Başı

Adanın kralı ve Diktis'in kardeşi Polidektes, Danae'yi ister ama yanında yetişkin oğlu varken ona yaklaşamaz. Bir evlilik için armağan toplama bahanesiyle dostlarını çağırır. Perseus gerekirse bir Gorgon başı bile getirebileceğini söyler. Kral öbürlerinden at ister, atı olmayan Perseus'tan ise sözünü yerine getirmesini.

Hermes ile Atena'nın yol göstermesiyle önce Graia kardeşlere varır ve paylaştıkları gözü ele geçirerek Nimfelerin yerini öğrenir. Nimfeler ona kanatlı sandalları, kibisis torbasını ve Hades'in görünmezlik başlığını verir. Hermes de harpe denen orak biçimli kılıcı verir. Okyanus kıyısında uyuyan Gorgonlara varınca yalnızca tunç kalkandaki yansımaya bakar ve Atena'nın yönlendirdiği eliyle Medusa'nın başını keser. Boyundan Pegasus ile Khrisaor çıkar. Uyanan Steno ile Evriale onu kovalar, ama görünmezlik başlığı sayesinde kurtulur.

Andromeda

Dönüş yolunda bir anlatıya göre kendisini konuk etmeyen Atlas'a başı gösterir, dev de bir dağa dönüşür. Ardından Etiyopya'ya uğrar. Kral Kefeus'in eşi Kassiopeia, güzellikte Nereidleri geçtiğini söyleyerek övünmüştür. Poseidon ülkeye bir sel ve bir deniz canavarı gönderir. Amon kâhini kurtuluşun ancak kral kızı Andromeda'nın canavara sunulmasıyla geleceğini bildirir ve kız kıyıdaki kayaya bağlanır.

Perseus, kızla evlenmek koşuluyla canavarı öldürür. Kefeus'in kardeşi ve kızın eski nişanlısı Fineus adamlarıyla ona tuzak kurunca kahraman başı kaldırır ve hepsini taşa çevirir. Canavara sunulan kızı kurtarıp onunla evlenen kahraman anlatısı Japon mitolojisinde de vardır. Susanoo, Yamata no Oroçi'ye verilecek olan Kuşinada Hime'yi kurtarır ve onu eş olarak alır.

Dönüş ve Akrisios'un Ölümü

Serifos'a döndüğünde annesi ile Diktis, Polidektes'in zorbalığından kaçıp sunaklara sığınmıştır. Perseus saraya girer, başı göstererek kralı ve dostlarını taşa çevirir, adanın yönetimini Diktis'e bırakır. Sandalları, torbayı ve başlığı Hermes'e geri verir, tanrı da onları Nimfelere ulaştırır. Kesik başı Atena alır ve kalkanının ortasına yerleştirir.

Perseus annesi ve eşiyle Argos'a gider. Kehanetten korkan Akrisios Larissa'ya kaçar. Orada kral Tevtamides babası için cenaze oyunları düzenlemektedir. Yarışmalara katılan Perseus'un attığı disk yaşlı kralın ayağına çarpar ve onu öldürür. Kehanet böylece istenmeden gerçekleşir. Perseus dedesini kentin dışına gömer.

Mikene ve Soyu

Öldürdüğü dedenin tahtına geçmekten utanan Perseus, Argos'u Proitos'un oğlu Megapentes'e bırakır ve karşılığında Tirins'i alır. Ardından Mideia ile Mikene'yi surla çevirir. Mikene adının kılıcının kınından düşen başlıktan ya da susadığında topraktan kopardığı mantardan geldiği anlatılır, iki sözcüğün de Yunanca karşılığı mykes'tir.

Andromeda'dan olan ilk oğlu Perses Etiyopya'da dedesi Kefeus'in yanında kalır ve Pers krallarının atası sayılır. Yunanistan'da doğan oğulları Alkaios, Stenelos, Heleus, Mestor ve Elektrion'dur, kızının adı Gorgofone'dir. Herakles'e görevlerini veren Öristeus, Stenelos'un oğludur.

Tapımı ve İzleri

Perseus kahraman olarak tapım görür. Mikene'den Argos'a giden yolun üstünde bir kahraman tapınağı bulunur, ama en büyük saygıyı Serifos ile Atina'da görür. Atina'da onun kutsal alanının yanında, kendisini kurtardıkları söylenen Diktis ile Klimene için bir sunak vardır. Argos anlatılarında Dionisos'un kente gelişine karşı koyan, tanrının yanında savaşan kadınları yenen de odur.

Öykünün başlıca kişileri gökte de yer alır. Perseus, Andromeda, Kefeus ve Kassiopeia takımyıldızları adlarını bu anlatıdan alır.

Bağlantı grafiği

Bu maddenin bağlandığı ve buraya bağlanan 42 madde, aralarında 138 bağlantı.

PerseusAşinazuçiKuşinada HimeSusanooYamata no OroçiAmonAkrisiosAlkaiosAlkmeneAmfitrionAndromedaAtenaAtlasAtreusDanaeDiktisDionisosElektrionEtiyopyalı PersesFineusGorgofoneGorgonGorgon EvrialeGraiaHadesHeraklesHermesKassiopeiaKefeusKhrisaorKiklopMedusaMegapentesNereidNimfePegasusPolidektesPoseidonProitosStenelosStenoZeusÖristeus

Paylaş

Bu madde paylaşıldığında aşağıdaki kartla görünür; bir ucun üzerine gelince o ucun kartı gösterilir.