söylence
/yunan/atreus
_

Atreus

Atreus — Yunan Mitolojisi
Atreus.
Agamemnon ile Menelaos'un babası, Mikene kralı.

Atreus, Yunan mitolojisinde Mikene kralıdır. Pelops ile Hippodameia'nın oğlu, Tiestes'in kardeşidir. Adı korkmayan, yılmayan anlamında yorumlanır. Truva seferinin iki büyük adı Agamemnon ile Menelaos onun oğullarıdır, bu yüzden ikisi birlikte Atreusoğulları diye anılır.

Öyküsü baştan sona kardeşiyle çekişmesidir. Taht için başlayan kavga, Tiestes'in çocuklarının babalarına yedirildiği bir şölene varır. Tantalos'tan gelen lanet onun elinde en korkunç biçimini alır ve oğullarına geçer.

Soyu ve Sürgünü

Babası Pelops, Hippodameia'yı Oinomaos'u araba yarışında hileyle yenerek almıştır. Hileye yardım eden arabacı Mirtilos'u sonradan denize atar. Mirtilos ölürken bu soya ilenç eder ve kimi anlatı evin bütün kötülüğünü bu ilence bağlar.

Pelops'un bir periden olan oğlu Khrisippos babasının gözdesidir. Atreus ile Tiestes, kimi anlatıda annelerinin kışkırtmasıyla, bu üvey kardeşlerini öldürür. Pelops iki oğlunu ilenç ederek kovar, kardeşler Mikene yakınındaki Midea'ya yerleşir.

Mikene Tahtı

Mikene kralı Öristeus, Pelops'un kızı Nikippe'nin oğludur, yani Atreus onun dayısıdır. Öristeus Herakles'in oğullarına karşı savaşa giderken kenti dayısına bırakır ve geri dönmez. Mikene'nin yönetimi böylece Perseus soyundan Pelops soyuna geçer.

Tahtın iki kardeşten hangisine kalacağını bir altın kuzu belirler. Atreus sürüsünün en güzel hayvanını Artemis'e kurban etmeye ant içmiştir. Sürüde postu altından bir kuzu belirince sözünü tutmaz, hayvanı boğup bir sandığa saklar. Kimi anlatıya göre kuzuyu sürüye, oğlu Mirtilos'un öcünü almak isteyen Hermes katmıştır.

Atreus'un karısı Aerope ise Tiestes'in sevgilisidir ve kuzuyu gizlice ona verir. Kral seçmek için toplanıldığında Tiestes tahtın altın kuzuyu elinde tutana verilmesini önerir. Kuzunun kendi sandığında durduğunu sanan Atreus kabul eder. Tiestes kuzuyu ortaya çıkarır ve kral olur.

Güneşin Geri Dönüşü

Atreus'a yol gösteren Zeus olur. Atreus kardeşine yeni bir koşul önerir. Güneş yolunu tersine çevirirse taht kendisinin olacaktır. Bunu olanaksız sayan Tiestes razı olur. O gün Helios geri döner ve doğduğu yönde batar. Atreus kral olur, kardeşini sürer.

Kimi anlatı güneşin dönüşünü başka bir ana bağlar. Orada güneş, kardeşler arasında kurulacak korkunç sofrayı görmemek için yolundan geri çekilir. Tahtın kime düşeceği Mısır'da da tanrıların önünde çözülür. Set ile Horus arasındaki taht davası tanrılar kurulunda uzun sınamalarla görülür. Atreus'unkinde ise karar tek bir göksel işaretle verilir ve kazananı haklı çıkarmaz.

Tiestes'in Sofrası

Atreus karısıyla kardeşi arasındaki ilişkiyi sonradan öğrenir. Barışma bahanesiyle Tiestes'i geri çağırır. Onun oğullarını gizlice boğazlar, parçalayıp pişirir ve şölende babalarının önüne koyar. Çocukların sayısı kimi anlatıda üç, kimisinde ikidir. Elleri ile ayakları, kimi anlatıda başları ayrı tutulmuştur. Tiestes doyduktan sonra bunlar ona gösterilir ve ne yediğini anlar.

Bu sofra soyun başındaki suçu yineler. Atreus'un dedesi Tantalos da tanrıları sınamak için oğlu Pelops'u pişirip sofraya koymuştur. Tiestes kardeşinin soyuna ilenç ederek kaçar. Kimi anlatı Atreus'un Aerope'yi denize attırdığını da söyler.

Aigistos ve Ölümü

Tiestes'e öcünü ancak kendi kızından doğacak bir oğlun alacağı bildirilir. Kimliğini gizleyerek kızı Pelopia'yla birleşir. Kız saldırganın kılıcını alıp saklar. Atreus onun kim olduğunu bilmeden Pelopia'yla evlenir. Doğan çocuğu annesi dışarı bırakır, bebeği bir keçi emzirir ve adı Aigistos olur. Atreus onu bulup kendi oğlu sayarak büyütür.

Yıllar sonra Agamemnon ile Menelaos Tiestes'i yakalayıp getirir. Atreus onu öldürme işini Aigistos'a verir. Tiestes delikanlının belindeki kılıcı tanır ve gerçek ortaya çıkar. Pelopia aynı kılıçla kendini öldürür. Aigistos kılıcı annesinin göğsünden çekip deniz kıyısında kurban sunan Atreus'u öldürür ve tahtı babasına verir.

Oğulları ve Soyu

Babalarının ölümünden sonra Agamemnon ile Menelaos Sparta kralı Tindareos'a sığınır. Onun desteğiyle Mikene'yi geri alır, amcaları Tiestes'i sürer ve kralın kızları Klitaimestra ile Helen'le evlenir. Aigistos yıllar sonra Agamemnon'u da öldürür, öcünü Orestes alır.

Soy ağacı her kaynakta aynı değildir. Aerope Giritli kral Katreus'un kızıdır. Babası onu uzak bir ülkede satılsın diye Nauplios'a verir. Kimi anlatıda Aerope'nin kocası Atreus'un oğlu Pleistenes'tir. Bu kolda Agamemnon ile Menelaos, erken ölen babalarının yerine dedelerinin yanında büyür. Bir başka anlatıda Pleistenes'i Tiestes kendi oğlu gibi büyütür. Atreus onu kardeşinin çocuğu sanıp kendi eliyle öldürür.

Mikene'deki büyük kubbeli mezar ona bağlanarak Atreus'un Hazinesi diye anılır. MÖ 13. yüzyıldan kalan yapının gerçek sahibi bilinmez.

Bağlantı grafiği

Bu maddenin bağlandığı ve buraya bağlanan 30 madde, aralarında 104 bağlantı.

AtreusHorusSetUlaşAeropeAgamemnonAigistosArtemisHelenHeliosHeraklesHermesHippodameiaKatreusKhrisipposKlitaimestraLidyalı TantalosMenelaosMirtilosNaupliosNikippeOinomaosOrestesPelopiaPelopsPerseusPleistenesTiestesTindareosZeusÖristeus

Paylaş

Bu madde paylaşıldığında aşağıdaki kartla görünür; bir ucun üzerine gelince o ucun kartı gösterilir.