söylence
/yunan/aigistos
_

Aigistos

Aigistos — Yunan Mitolojisi
Aigistos.
Tiestes'in öç için doğan oğlu.

Aigistos, Yunan mitolojisinde Mikene tahtını ele geçiren kraldır. Tiestes'in kendi kızı Pelopia'dan olan oğludur ve babasının öcünü almak için doğmuş bir çocuk olarak anlatılır. Adı Yunanca keçi sözcüğüyle ilişkilendirilir, bebekken onu bir keçinin emzirdiği öyküsüne bağlanır.

Atreus ile Tiestes arasındaki kan davasını bir sonraki kuşağa taşıyan odur. Önce amcası ve üvey babası Atreus'u, yıllar sonra onun oğlu Agamemnon'u öldürür. Klitaimestra ile birlikte yedi yıl Mikene'yi yönetir ve sonunda Agamemnon'un oğlu Orestes'in elinde ölür.

Doğumu

Atreus kardeşinin çocuklarını pişirip ona yedirdikten sonra Tiestes öç almanın yolunu arar. Aldığı bilici yanıtına göre öcünü ancak kendi kızından doğacak bir oğul alacaktır. Kimliğini gizleyerek Pelopia'yla birleşir. Kız, saldırganın kılıcını ondan alıp saklar.

Atreus gebe kalan Pelopia'yı kardeşinin kızı olduğunu bilmeden alır. Doğan bebeği annesi dışarı bırakır. Çobanlar onu bulup bir keçiye emzirtir, Atreus da çocuğu aratıp kendi oğlu sayarak sarayında büyütür. Terk edilen bir çocuğu hayvanın beslemesi Türk anlatılarında da görülür. Göktürk türeyişinde kıyımdan sağ kalan oğlanı dişi kurt Aşina besler.

Tragedyada ise Aigistos ensest bir birleşmeden doğmaz. Sofrada yenen kardeşlerinden sağ kalan bir bebektir ve kundaktayken babasıyla sürgüne gider.

Atreus'un Ölümü

Yıllar sonra Agamemnon ile Menelaos Tiestes'i yakalayıp Mikene'ye getirir. Atreus tutsağı öldürme işini delikanlı Aigistos'a verir. Tiestes, gencin elindeki kılıcın bir zamanlar kendisinin olduğunu görür ve onu nereden aldığını sorar. Çağrılan Pelopia gerçeği öğrenince aynı kılıçla canına kıyar.

Aigistos kılıcı annesinin göğsünden çeker. Deniz kıyısında kurban sunan Atreus'u öldürür ve tahtı babasına verir. Kehanet böylece yerine gelir, ama kan davası bitmez. Atreus'un oğulları sığındıkları Sparta'dan güç alarak döner ve Tiestes'i tahttan indirip sürer.

Agamemnon'un Ölümü

Akhalar Truva önünde savaşırken Aigistos sefere katılmaz, Argos topraklarında kalır. Agamemnon'un yokluğunda kraliçe Klitaimestra'ya yaklaşır. Destana göre kraliçe onu önce geri çevirir, çünkü kral karısını gözetsin diye yanında bir ozan bırakmıştır. Aigistos ozanı ıssız bir adaya götürüp kuşlara yem olsun diye orada bırakır. Ancak bundan sonra kraliçe ona yönelir. Muradına eren Aigistos tanrılara bol kurban yakar, tapınakları armağanlarla süsler.

Oysa tanrılar onu önceden uyarmıştır. Zeus, Hermes'i gönderip ona kralın karısına göz dikmemesini ve kralı öldürmemesini söyletir. Yoksa öç, Orestes erkekliğe erince gelecektir. Aigistos uyarıya kulak asmaz.

Kralın dönüşünü kaçırmamak için bir gözcü diker ve ona iki talant altın söz verir. Gözcü bir yıl bekler. Agamemnon karaya çıkınca Aigistos halktan seçtiği yirmi adamı pusuya yatırır, kralı şölene çağırır ve sofrada öldürtür. Destan bu ölümü, yemliğinin başında boğazlanan bir öküze benzetir. Sonraki oyunlarda kralı hamamda öldüren Klitaimestra'dır. Aigistos işi tasarlayıp eli kraliçeye bırakan, korosu tarafından kadınla kıyaslanıp aşağılanan biridir.

Saltanatı ve Sonu

Aigistos yedi yıl Mikene'yi yönetir ve halk ona boyun eğer. Küçük Orestes bu arada kentten uzağa kaçırılmıştır. Destana göre sekizinci yıl Atina'dan döner ve babasının öcünü alır. Ardından Argoslulara Aigistos ile annesi için bir cenaze şöleni verir. Uzun yolculuğundan dönen Menelaos da aynı gün yurduna varır.

Oyunlar ölümü farklı sahnelerle anlatır. Birinde Orestes onu sarayda kısa yoldan öldürür, sonra annesine yönelir. Bir başkasında Aigistos örtülü bir cesedi Orestes'inki sanarak açar ve altında Klitaimestra'yı bulur. Orestes onu Agamemnon'un öldürüldüğü yere götürüp orada öldürür. Bir üçüncüsünde Aigistos kırda perilere kurban sunarken yabancı kılığındaki Orestes ile Pilades'i törene çağırır. Orestes, o kurbanın iç organlarına eğilmişken satırı sırtına indirir.

Kralı öldürüp tahtına oturan ve sonunda kralın oğluna yenilen gaspçı Mısır'da da vardır. Set kardeşi Osiris'i öldürüp yerine geçer, Horus büyüyünce tahtı ondan geri alır.

Çocukları ve Mezarı

Kimi anlatıya göre Aigistos'un Klitaimestra'dan Erigone adlı bir kızı ve Aletes adlı bir oğlu olur. Aletes, Orestes'in öldüğü haberine inanıp Mikene tahtına oturur, ama Orestes döner ve onu öldürür. Erigone'nin sonu ise anlatıdan anlatıya değişir. Bir anlatıda annesinin öcü için Orestes'i Atina'da yargıya taşır ve o aklanınca kendini asar. Bir başkasında Orestes onu da öldürmek isterken Artemis kızı kaçırıp Attika'da kendine rahibe yapar. Kimi anlatı ise onu Orestes'in karısı yapar.

Mikene'de gösterilen gelenekte Aigistos ile Klitaimestra surların biraz dışına gömülmüştür. Sur içinde Agamemnon ile yanında öldürülenler yatar ve ikisi oraya layık görülmez.

Bağlantı grafiği

Bu maddenin bağlandığı ve buraya bağlanan 19 madde, aralarında 74 bağlantı.

Paylaş

Bu madde paylaşıldığında aşağıdaki kartla görünür; bir ucun üzerine gelince o ucun kartı gösterilir.