Agamemnon, Yunan mitolojisinde Mikene kralı ve Truva'ya giden Akha ordusunun başkomutanıdır. Atreus ile Aerope'nin oğlu, Menelaos'un ağabeyidir. Kimi anlatılarda babaları Pleistenes'tir ve Atreus dedeleri sayılır.
Anlatısı iki yük taşır. Biri komutanlıktır, donanmanın en kalabalık bölüğü olan yüz gemi kendi ülkesinden çıkar. Öbürü kanıdır, dedesi Tantalos'tan başlayan lanet evini kuşaktan kuşağa birbirini öldüren bir eve çevirmiştir. Onu öbür Truva kahramanlarından ayıran da budur, savaş alanında değil evinde yenilir.
Soyu ve Evin Laneti
Soy Tantalos ile başlar. Tanrıları sınamak için sofrasına oğlu Pelops'u koyan bu kralın suçu evine bulaşır. Oğulları Atreus ile Tiestes Mikene tahtı için birbirine düşer, çekişmenin ortasında Agamemnon'un annesi Aerope vardır. Kocasını kardeşiyle aldatınca Atreus öcünü, Tiestes'in çocuklarını öldürüp bir sofrada babalarına yedirerek alır. Sofradan doğan ikinci öç, Tiestes'in sağ kalan oğlu Aigistos'un Atreus'u öldürmesidir.
İki kardeş bu cinayetten sonra Sparta kralı Tindareos'a sığınır ve orada evlenir. Agamemnon Klitaimestra'yı, Menelaos onun kız kardeşi Helen'i alır. Evlilik kanla başlar, çünkü Agamemnon gelini almak için Tiestes'in oğlu olan ilk kocasını ve kucağındaki bebeği öldürmüştür. Kayınpederinin desteğiyle Mikene'yi geri alıp amcasını sürgüne gönderir.
Çocukları destanda üç kız ile tek oğul Orestes'tir, sonraki oyunlarda kızlar İfigeneia, Elektra ve Khrisotemis olur.
Aulis ve İfigeneia
Helen Truvalı Paris ile gidince Menelaos ağabeyine başvurur. Vaktiyle geline talip olan bütün krallar, seçilen kocayı gerektiğinde koruyacaklarına ant içmiştir. Dağınık krallıkları tek ordu yapan bu anttır, başına Agamemnon geçer. Donanma Aulis'te toplanır, ama rüzgâr kesilir. Sebep Artemis'in öfkesidir, çünkü kral tanrıçanın kutsal koruluğunda bir geyik vurup avcılıkta ondan üstün olmakla övünmüştür.
Kalkas'ın bildirdiği karşılık ağırdır, rüzgârın dönmesi için kral kendi kızı İfigeneia'yı sunmalıdır. Kızı Aulis'e getirtmek için Akhilleus ile evlendireceği yalanını kullanır. Kimi anlatımlarda kız ölür, kimilerinde son anda Artemis onu sunaktan alır, yerine bir geyik bırakır ve uzak bir ülkedeki tapınağına rahibe yapar. İkinci anlatım kızı kurtarır, anneyi kurtarmaz. Klitaimestra o günden sonra kocasını kızının katili bilir.
Truva Önünde
Agamemnon en güçlü savaşçı değil, en yetkili adamdır. Kuşatmanın onuncu yılında ordugâha veba düşer, çünkü kral Apollon rahibinin tutsak kızını geri vermeyi reddedip onu hakaretle kovmuştur. Kızı sonunda geri verir, karşılığında Akhilleus'un payına düşen Briseis'i alır ve kahraman savaştan çekilir. Kavga kimin dövüştüğü değil, kimin buyurduğu üzerinedir.
Bir gün Truvalıları kent kapılarına dek süren bir saldırı yürütür ve aralarında Priamos'un oğullarının bulunduğu birçok savaşçıyı yere serer, ta ki öldürdüğü bir gencin ağabeyi kolunu mızrakla delene dek. Patroklos'un ölümünden sonra Akhilleus ile barışırken, aklını körelten çılgınlığın tanrılarca gönderildiğini söyleyip suçu üstlenmez.
Dönüşü ve Ölümü
Kent düşünce Agamemnon'un payına Priamos'un kızı, kimsenin inanmadığı kâhin Kassandra düşer. Fırtına dönüş yolunda donanmayı dağıtır. Mikene'de onu Klitaimestra ile Aigistos bekler, biri kızının, öbürü babasının öcünü almak ister. Kıyıya dikilen gözcü kralın yelkenini bir yıldır bekler.
Ölümü iki biçimde anlatılır. Destanda Aigistos onu şölene çağırıp sofrada adamlarıyla öldürür, Kassandra'yı da kraliçe öldürür. Sonraki oyunlarda asıl eli kullanan Klitaimestra'dır. Kocasını hamama sokar, kolsuz bir kumaşı üstüne atıp ağ gibi sarar ve kıpırdayamayan adamı bıçaklar.
Öcü oğlundan gelir. Küçükken kaçırılan Orestes büyüyünce döner, Aigistos ile annesini öldürür ve bu kez kendisi kovalanan olur. Öldürülen kralın hesabını oğlunun sorması Mısır'da da görülür, Osiris'i kardeşi Set öldürür ve öcünü oğlu Horus alır. Aradaki fark sondadır, o dava kurulda kapanır, Orestes'inki yeni bir suç doğurur.
Asası ve Tapımı
Yetkisinin simgesi elindeki asadır. Destana göre asayı Hefaistos yapmış, Zeus'tan Hermes eliyle Pelops'a, oradan Atreus ile Tiestes'e ve en sonunda Agamemnon'a geçmiştir. Kralın buyurma hakkı kendi gücünden değil, elinde taşıdığı nesnenin geldiği yerden doğar. Asa anlatıda kalmaz, Orta Yunanistan'da bir kentte ona tapınıldığı ve her yıl değişen bir rahibin evinde saklandığı bildirilir.
Ölümünden sonra tapım da almıştır. Hem Mikene hem Sparta yakınlarındaki Amiklai onun mezarını barındırdığını ileri sürer. Sparta'da adı Zeus'un sıfatı olur ve tanrı bir dönem Zeus Agamemnon diye anılır. Mikene kazılarında bulunan altın bir ölü maskesi de ona mal edilmiş, sonra maskenin Truva çağından üç yüz yıl önceye ait olduğu anlaşılmıştır. Ad yine de yerleşmiştir, çünkü Agamemnon Yunan belleğinde belli bir kişiden çok kral olmanın kendisini karşılar.