Khrisaor, Yunan mitolojisinde deniz tanrısı Poseidon ile Gorgon Medusa'nın oğludur. Kanatlı at Pegasus'un ikiz kardeşi sayılır. Adı altın kılıçlı anlamına gelir ve dünyaya elinde altın bir kılıçla geldiği için bu adı almıştır.
Anlatılarda kendi başına bir serüveni yoktur. Önemi doğumunun olağanüstülüğünden ve soyundan gelir. Üç gövdeli dev Geryon onun oğludur, bu yüzden Herakles'in onuncu görevine giden yol Khrisaor'un evinden geçer.
Doğumu
Medusa, Poseidon'dan gebe kalmıştır, ama çocukları anne karnında doğmaz. Kahraman Perseus canavarın başını kestiğinde, kesik boyundan önce Pegasus, ardından da altın kılıcını kavramış Khrisaor çıkar. Eski anlatıda bu olay Okeanos'un kaynaklarına yakın bir yerde geçer, Pegasus'un adı da bu kaynaklarla ilişkilendirilir.
Kardeşler doğar doğmaz ayrı yollara gider. Pegasus göğe yükselip tanrıların yanına giderken Khrisaor yeryüzünde kalır. Kimi anlatılarda doğduğu anda yetişkin bir savaşçı, kimilerinde ise bir dev olarak anılır.
Soyu
Khrisaor, Okeanos'un kızlarından Kalliroe ile birleşir. Bu birleşmeden dünyanın batı ucundaki Eriteia adasında yaşayan Geryon doğar. Geryon'un kırmızı sığırlarını iki başlı köpek Ortos bekler. Herakles bu sığırları getirmekle görevlendirildiğinde hem köpeği hem de Khrisaor'un oğlunu öldürür.
Yarı kadın yarı yılan Ekhidna'nın soyu ise tartışmalıdır. Eski kaynağın ilgili dizesinde anne yalnızca bir zamirle anılır. Bu zamirin Keto'yu gösterdiği kabul edilirse Ekhidna, Forkis ile Keto'nun kızıdır ve Khrisaor'un teyzesi olur. Zamir Kalliroe'ye bağlanırsa bu kez Khrisaor'un kızı ve Geryon'un kız kardeşi sayılır. Daha yaygın görüş birincisidir.
Sonraki dönemde mite gerçekçi bir açıklama getiren yorumlar da yazılmıştır. Bunlardan birinde Khrisaor, İberya'nın tamamına hükmeden zengin bir kraldır ve adını servetinden alır. Aynı yorumda üç gövdeli dev, babalarının ordularını yöneten üç kardeşe dönüşür.
Tasvirleri ve İzleri
Khrisaor'un bilinen en eski tasviri, Korfu'daki Artemis tapınağının MÖ 580 dolaylarına tarihlenen alınlığındadır. Ortada koşar durumda betimlenmiş Medusa'nın yanında küçük bir genç olarak durur, öbür yanda Pegasus yer alır. Sanatta genellikle genç bir erkek ya da kılıçlı bir savaşçı olarak gösterilir.
Öldürülen bir bedenin kanından yeni bir varlığın doğması motifi Japon anlatısında da karşımıza çıkar. İzanagi ateş tanrısı Kagutsuçi'yi kılıcıyla öldürdüğünde, İtsu no Ohabari kılıcından damlayan kandan Takemikazuçi gibi tanrılar doğar. Khrisaor'un adı bugün bir denizanası cinsinde de yaşar.