Japon mitolojisinde gökten gönderilen ve ilk imparator Cimmu'ya yol gösteren dev kargadır. Adı sekiz karış kargası demektir. Karış burada başparmakla orta parmak arasındaki açıklıktır ve sekiz sayısı Japoncada çokluğu anlatır, bu yüzden ad bir ölçüden çok kuşun iriliğini bildirir.
Öyküsü Kojiki ve Nihon Şoki'de anlatılır. İki kaynak kargayı kimin gönderdiği konusunda ayrılır. Kojiki'de onu gönderen Takamimusubi'dir, Nihon Şoki'de ise güneş tanrıçası Amaterasu. Her iki anlatıda da kuşun inişi, göğün Cimmu'yu desteklediğinin işareti sayılır.
Cimmu'nun Yolculuğu
Ninigi'nin torununun oğlu olan Cimmu, Kyuşu'dan doğuya, Yamato ülkesine yürür. Doğrudan saldırısı Nagasunehiko karşısında kırılınca güneşe karşı savaşmanın uğursuzluk getirdiğine karar verir ve yarımadanın güneyini dolaşıp Kumano kıyısına çıkar. Burada ordusu bir kaminin soluğuyla bayılır, Takakuraci'nin getirdiği kılıçla ayılır.
Kojiki'ye göre bundan sonra Takamimusubi, içerideki dağlarda azgın kamilerin çok olduğunu, yürüyüşe kargayı izleyerek devam edilmesini bildirir. Karga orduyu sık ormanlardan geçirip Yoşino ırmağına, oradan Uda'ya indirir. Nihon Şoki'de Amaterasu kargayı Cimmu'ya düşünde haber verir. Ertesi gün kuş gökten iner, Hi no Omi adlı komutan onu izleyerek orduyu Uda'ya ulaştırır. Cimmu ona yolun bakanı anlamına gelen Miçi no Omi adını verir.
Karga yalnız yol göstermez, elçilik de yapar. Kojiki'de Uda'nın iki beyi Ekaşi ile Otokaşi'ye gönderilir. Ekaşi ona ıslıklı bir okla karşılık verir ve okun düştüğü yere Kaburasaki adı kalır. Nihon Şoki'de karga Eşiki ile Otoşiki kardeşlerin kapısına gider, göğün tanrısının çocuğunun onları çağırdığını haykırır. Ağabey öfkeyle reddeder, küçük kardeş ise kuşu ağırlayıp boyun eğer. Savaştan sonra ödül dağıtılırken karga da unutulmaz ve soyundan gelenlerin Kadono beyleri ile saray hizmetlilerinden bir topluluk olduğu yazılır.
Aynı anlatıda Nagasunehiko ile son savaşta Cimmu'nun yayına altın renkli bir çaylak konar ve parıltısı düşmanın gözünü kamaştırır. Bu kuşun Yatagarasu olup olmadığı tartışmalıdır.
Kamotaketsunumi ile Bir Tutulması
Dokuzuncu yüzyılda derlenen soy kayıtları kargayı Kamotaketsunumi adlı kaminin bürüdüğü biçim olarak gösterir. Kamotaketsunumi, Kyoto çevresinde yerleşik Kamo soyunun atası sayılır ve Kamo tapınaklarında anılır. Bu bir tutma geç dönem kayıtlarına dayanır, en eski iki kaynak böyle bir eşitlik kurmaz.
Üç Ayağı
Yatagarasu bugün üç ayaklı çizilir, ama Kojiki ve Nihon Şoki ayaklarından söz etmez. Üç ayak ilk kez onuncu yüzyıldan bir sözlükte geçer. Biçim, Çin'den gelen ve güneşin içinde yaşadığına inanılan üç ayaklı karga imgesiyle örtüşür. Böylece Amaterasu'nun elçisi güneşin kuşu olarak da görülmeye başlanır. Üç ayağa sonradan gök, yer ve insan ya da sabah, öğle ve akşam gibi anlamlar yüklenmiştir.
Kumano'daki Yeri
Karga en çok Kumano'nun üç büyük tapınağıyla birlikte anılır ve oradaki kamilerin habercisi sayılır. Nachi'deki tapınakta kuşun görevini bitirip döndükten sonra taşa dönüştüğüne inanılan bir kaya saklanır. Bu tapınakların dağıttığı muskalarda yazılar karga resimlerinden oluşturulur. Ortaçağda bu kâğıtların arkasına ant yazılırdı ve antı bozanın yüzünden Kumano'da bir karganın öleceğine inanılırdı.
Bugün Japonya Futbol Federasyonu'nun ambleminde Yatagarasu yer alır ve topu kaleye götüren bir kılavuz olarak yorumlanır.
Tanrının buyruğunu ve haberini taşıyan kuş başka mitolojilerde de vardır. Nors mitolojisinde Hugin ile Munin her gün dünyayı dolaşıp Odin'e haber getirir. Yunan anlatısında Apollon'un ak kargası, Koronis'in sadakatsizliğini bildirdiği için kara renge boyanır. Türk inancındaki Hüma ise göğün onayını taşısa da yol göstermez, yalnızca gölgesiyle etkiler.