Yunan mitolojisinde tanrısal düzenin, töresel yasanın ve doğru gidişin tanrıçasıdır. Uranos ile Gaia'nın kızı olan on iki Titan'dan biridir. Adı koymak, yerleştirmek anlamındaki fiille ilişkilendirilir ve konulmuş olan diye açıklanır. Kastedilen, insanların değil tanrıların koyduğu, öteden beri doğru sayılan düzendir. Bir şeyin temis olması, onun yapılması gereken şey olması demektir.
Kardeşlerinin çoğu yeni düzende yer bulamazken Temis Zeus'un yanında kalır. Geleceği bilir, öğüt verir ve tanrıların toplantılarını gözetir. Ona bağlanan bir düşüş ya da ceza anlatısı yoktur.
Zeus'un Eşi
Zeus'un ilk eşi Metis'tir. Onu yuttuktan sonra aldığı ikinci eş Temis'tir. Teogonia bu birleşmeden iki üçlü topluluğun doğduğunu söyler. Biri mevsim tanrıçaları Horalar'dır ve adları Evnomia (yasaya uygun düzen), Dike (hak) ve Eirene (barış) diye verilir. Öbürü insanlara paylarını dağıtan Moiralar, yani Kloto, Lakhesis ve Atropos'tur. Aynı şiir Moiraları başka bir yerde Niks'in kızları olarak da anar ve iki soy kütüğü yan yana kalır.
Kimi anlatılar ona başka çocuklar da verir. Herakles'in Eridanos ırmağının kıyısında yol sorduğu ve onu Nereus'a gönderen periler Zeus ile Temis'in kızlarıdır. Geç bir açıklamada altın elmaları bekleyen Hesperidler de onun kızları sayılır. Bir tragedyada ise Prometeus Temis'in oğlu olarak konuşur ve annesinin pek çok adı olduğunu, bunlardan birinin Gaia olduğunu söyler. Yaygın soy kütüğü onu İapetos'un bir Okeanid'den olan oğlu yapar.
Bilgisi ve Öğütleri
Temis geleceği bilir ve bildiğini çoğu zaman Zeus'un düzenini korumak için kullanır. Aynı tragedyaya göre Titanlarla savaş başlarken Prometeus'a zaferin kaba güçle değil akılla kazanılacağını bildirir. Prometeus bu öğüt üzerine kendi soyunu bırakıp Zeus'un tarafına geçer.
En çok bilinen kehaneti deniz perisi Tetis üzerinedir. Zeus ile Poseidon periyle evlenmek isterken Temis, onun doğuracağı oğlun babasından güçlü olacağını açıklar. İki tanrı geri çekilir, Tetis ölümlü Peleus'a verilir ve bu evlilikten Akhilleus doğar. Prometeus'un zincirdeyken elinde tuttuğu koz da tragedyada annesinden öğrendiği bu sırdır. Kayıp destan Kipria'ya göre Truva Savaşı'nı, yeryüzünü insan kalabalığının yükünden kurtarmak için Zeus ile Temis birlikte tasarlar.
Tanrıların Toplantısında
Destanlarda Temis toplantıların koruyucusudur. İlyada'da Zeus tanrıları kurula çağırma işini ona verir. Temis her yanı dolaşır ve ırmakları, perileri, bütün tanrıları Olimpos'a toplar. Başka bir sahnede Zeus'un yanından tedirgin dönen Hera'yı ilk o karşılar, eline kadeh verip neden korkmuş göründüğünü sorar. Odisseia'da Telemakhos, İthake halkına Zeus ile toplantıları kuran da dağıtan da Temis adına yalvarır.
Delfi ve Tufan
Temis kehanetle de anılır. Bir tragedyanın açılışında Delfi'deki bilicilik ocağının sahipleri sırayla sayılır. Ocak önce Gaia'nındır, ardından kızı Temis'e geçer. Temis onu Titan kardeşi Foibe'ye bırakır, Foibe de doğum armağanı olarak torunu Apollon'a verir. Bu anlatıda ocak barışla el değiştirir. Başka bir anlatıya göre ise Apollon geldiğinde kehaneti Temis vermektedir ve tanrı ocağı bekleyen yılan Piton'u öldürerek yerini alır. Temis'in Apollon'la bağı daha eskidir. Delos'taki doğumdan sonra Leto bebeği emzirmez, onu tanrı yiyeceği nektar ve ambrosiayla Temis besler.
Metamorfozlar'da tufandan sağ kalan Devkalion ile Pirra da Kefisos kıyısındaki tapınağında Temis'e danışır. Tanrıça onlara büyük annelerinin kemiklerini arkalarına atmalarını söyler. Çift bunun toprak ananın kemikleri, yani taşlar olduğunu anlar ve attıkları taşlardan yeni insanlar doğar.
Tapımı ve Tasviri
Atina'da, Olimpia'da, Teba'da ve Tanagra'da tapınakları ya da sunakları bulunur. Attika'daki Ramnus'ta Nemesis'in büyük tapınağının yanında daha küçük bir tapınak durur. Orada bulunan MÖ 300 dolaylarından kalma bir heykelin kaidesinde Temis'e adandığı yazılıdır. Küçük tapınağın Temis'le Nemesis'e ortak olduğu ileri sürülür, ama bu kesin değildir. MÖ 5. yüzyıldan bir Atina kâsesinde Temis, Delfi'deki üç ayaklı sehpanın üstünde oturup Atina kralı Aigeus'a kehanet verirken gösterilir.
Terazi onun elinde ancak geç dönem tasvirlerde görülür, gözü bağlı adalet kadını ise çok sonraki Avrupa sanatının ürünüdür. Eski anlatıda Temis yargılayan değil, yargının dayandığı düzeni bilen tanrıçadır. Bu yanıyla Mısır'ın Maat'ına benzer, ama Maat düzenin kendisi olarak terazinin kefesine konurken Temis'e danışılır. Sümer'de Utu hüküm verir, Nors anlatısında Forseti taraflar arasında hakemlik eder. Temis'in işi ise hükmün neye göre verileceğini bildirmektir.