söylence
/yunan/nereid-tetis
_

Nereid Tetis

Ay ışığında dalgaların arasından yükselen Nereid Tetis — Yunan Mitolojisi
Ay ışığında dalgaların arasından yükselen Nereid Tetis.
Thetis olarak da bilinir. Yazım kuralı
Akhilleus'un annesi olan Nereid.

Tetis, Yunan mitolojisinde deniz yaşlısı Nereus ile Okeanos'un kızı Doris'in kızıdır ve elli Nereid kardeşin en tanınmışıdır. Ölümlü Peleus ile evlenir ve Truva Savaşı'nın en güçlü kahramanı Akhilleus'u doğurur. Destanlarda gümüş ayaklı sanıyla anılır. Kardeşleriyle birlikte denizin derinliklerinde, babasının sarayında yaşar.

Büyükannesi olan Titan tanrıçası Tetis ile adları Türkçede aynı okunur ama ikisi ayrı figürlerdir. İlyada'da Hera, Tetis'i küçükken kendi elleriyle büyüttüğünü söyler. Peri de bu yüzden ona bağlı kalır.

Tanrılara Yardımı

Tetis'in Olimpos tanrılarına geçmişte yaptığı iyilikler anlatılarda sık sık anılır. Hera, Poseidon ve Atena bir gün Zeus'u bağlamaya kalkınca Tetis yüz kollu Briareos'u Olimpos'a çağırır. Briareos, Zeus'un yanına oturur ve öbür tanrılar korkup geri çekilir.

Doğduğunda topal olduğu için gökten atılan Hefaistos'u denizde Tetis ile Evrinome karşılar. Demirci tanrı dokuz yıl onların mağarasında saklanır ve iki tanrıçaya takılar döver. Trakya kralı Likurgos'tan kaçıp denize atlayan genç Dionisos'u da Tetis koynuna alır. Kimi anlatıya göre tanrı ona minnetle Hefaistos'un yaptığı altın bir amfora armağan eder.

Kehanet ve Evlilik

Zeus ile Poseidon Tetis'e göz koyar. Temis, perinin doğuracağı oğlun babasından güçlü olacağını bildirince ikisi de geri çekilir. Başka bir anlatıda bu sırrı bilen Prometeus'tur ve Zeus onun zincirlerden çözülmesine ancak bu bilgi karşılığında razı olur. Tanrılar perinin bir ölümlüyle evlenmesine karar verir.

Seçilen Peleus'tur. Kiron ona periyi nasıl tutacağını öğretir. Peleus onu kıyıda yakalar. Tetis kollarından kurtulmak için ateşe, suya, aslana ve yılana dönüşür, ama Peleus bırakmaz ve sonunda peri kendi biçimine dönüp boyun eğer. Aynı biçim değiştirme, başka bir deniz yaşlısı olan Proteus'un anlatısında da vardır. Yakalanma yeri olarak Teselya kıyısındaki Sepias burnu gösterilir.

Düğün Pelion Dağı'nda yapılır ve bütün tanrılar katılır. Kiron damada dişbudaktan bir mızrak armağan eder. Çağrılmayan Eris'in ortaya attığı altın elma, Truva Savaşı'na varacak çekişmeyi başlatır.

Çocukları ve Ayrılık

Kayıp bir destandan kalan parçaya göre Tetis, Peleus'tan doğan çocuklarını ölümlü olup olmadıklarını anlamak için su dolu bir kazana atar ve çocuklar ölür. Akhilleus'un sırası geldiğinde Peleus araya girer. Daha yaygın anlatıda peri oğlunu geceleri ateşe tutup ölümlü yanını yakar, gündüzleri ambrozyayla ovar. Peleus çocuğu alevlerin içinde görüp bağırınca Tetis işi yarıda bırakır ve kız kardeşlerinin yanına döner. Çocuk Kiron'a verilir. Bebeği Stiks ırmağına topuğundan tutarak batırdığı anlatı ise Roma çağında ortaya çıkar.

Denizden gelen eşin, ölümlü kocası onu gizli işinin başında görünce suya dönmesi Japon anlatısında da vardır. Toyotama Hime, doğum yaparken kendisine bakmamasını istediği Hoori sözünü tutmayınca denize döner. Tetis ayrıldıktan sonra da kocasını kollar. Argonaut'ların gemisi Skilla, Karibdis ve Gezgin Kayalar arasından geçerken Hera'nın isteğiyle kardeşlerini toplar ve gemiyi elden ele aktararak geçirir. Peleus da o gemidedir.

Truva Savaşı

Oğlunun savaşta öleceğini bilen Tetis, onu kız giysileri içinde Skiros kralı Likomedes'in sarayına gizler, ama Akhilleus sonunda sefere katılır. İlyada'da oğlu Agamemnon'a öfkelenince Tetis Olimpos'a çıkar, Zeus'un dizlerine sarılır ve oğlunun onuru yerine gelene dek Truvalılara üstünlük verilmesini ister. Patroklos ölünce kardeşleriyle birlikte denizden çıkıp oğlunun yasını paylaşır. Hektor'u öldürürse kendi ölümünün de hemen ardından geleceğini oğluna söyler. Ardından Hefaistos'a gidip oğluna yeni bir zırh ve kalkan dövdürür.

Yası ve Tapımı

Akhilleus düştüğünde Tetis, Nereid'lerle birlikte denizden gelir. Dokuz Musa ağıt yakar ve yas on yedi gün sürer. Oğlunun kemikleri, Patroklos'unkilerle birlikte Dionisos'un armağanı olan altın amforaya konur. Başka anlatılarda Tetis oğlunu yakılma ateşinden kapıp Tuna ağzındaki Ak Ada'ya götürür.

Peri, Peleus'un yurdu Teselya'da ve Sparta'da tapım görür. Sparta'da gizli tutulan bir tahta heykeli vardır, Farsalos'ta ise Tetideion adlı bir tapınağı bulunur. Sparta'dan kalma kırık bir ilahide Tetis, evrenin düzenini kuran bir güç olarak da görünür.

Bağlantı grafiği

Bu maddenin bağlandığı ve buraya bağlanan 35 madde, aralarında 133 bağlantı.

Nereid TetisHooriToyotama HimeAgamemnonAkhilleusArgonautAtenaBriareosDionisosDorisElizyumErisEvrinomeHefaistosHektorHeraHesperidKaribdisKironLikomedesLikurgosMusaNereidNereusNimfeOkeanosPatroklosPeleusPoseidonPrometeusProteusSkillaStiksTemisTitan TetisZeus

Paylaş

Bu madde paylaşıldığında aşağıdaki kartla görünür; bir ucun üzerine gelince o ucun kartı gösterilir.