söylence

Paris

Altın elmayı tutan çoban prens Paris — Yunan Mitolojisi
Altın elmayı tutan çoban prens Paris.
Aleksandros olarak da bilinir. Yazım kuralı
Altın elmayı Afrodit'e veren Truva prensi.

Paris, Yunan mitolojisinde Truva kralı Priamos ile kraliçe Hekabe'nin oğludur. Destanlarda daha çok Aleksandros adıyla anılır. Tanrıçalar arasındaki güzellik yarışında hakemlik yapması ve Spartalı Helen'i Truva'ya götürmesi, on yıl süren Truva Savaşı'nın nedeni olarak anlatılır. Kardeşleri arasında Hektor, Deifobos ve Kassandra vardır.

Yakışıklılığıyla ünlüdür, savaşta mızraktan çok yayla döğüşür. Hitit belgelerinde Truva olduğu düşünülen Viluşa kentinin kralı olarak geçen Alaksandu adı, Aleksandros adıyla karşılaştırılır.

Doğumu ve Çobanlığı

Hekabe doğumdan önce düşünde bir meşale doğurduğunu, ateşin bütün kenti sardığını görür. Düş yorumlayan oğul Aisakos, doğacak çocuğun ülkeyi yıkıma götüreceğini söyler. Priamos bebeği İda Dağı'na bırakması için kölesi Agelaos'a verir. Bebeği beş gün boyunca bir dişi ayı emzirir. Onu sağ bulan Agelaos eve götürür ve kendi oğlu gibi büyütür.

Dağa bırakılıp bir ayıyla yaşayan çocuk Yunan anlatısında Atalante'de de görülür. Göktürklerin türeyiş anlatısında da sağ kalan çocuğu Aşina adlı dişi kurt emzirip büyütür.

Paris çoban olarak büyür. Sürüleri hırsızlardan koruduğu için ona erkekleri savuşturan anlamına gelen Aleksandros adı verilir. Bir anlatıda sevdiği boğa, kayıp sanılan prens için düzenlenen yarışmaların ödülü olarak götürülür. Paris yarışmalara katılıp kardeşlerini yener. Öfkelenen Deifobos kılıcını çeker, ama Kassandra onu tanır ve Priamos oğlunu saraya kabul eder.

Oinone

İda'daki gençlik yıllarında ırmak tanrısı Kebren'in kızı, peri Oinone ile evlenir. Rea'dan bilicilik öğrenen Oinone, Helen'i almaya gitmemesi için onu uyarır. Bir anlatıya göre ikisinin Korithos adlı bir oğulları olur.

Altın Elma

Peleus ile Tetis'in düğününe çağrılmayan Eris konukların arasına en güzele yazılı bir altın elma atar. Hera, Atena ve Afrodit elmayı ister. Zeus, Hermes'e onları İda'ya, Paris'in yanına götürmesini buyurur. Hera krallık ve hükümdarlık, Atena savaş ustalığı ve zafer, Afrodit ise en güzel ölümlü kadının aşkını vaat eder. Paris elmayı Afrodit'e verir. Destana göre bu seçim yüzünden Hera ile Atena Truva'ya düşman olur.

Helen'i Götürmesi

Paris, Fereklos'un yaptığı gemilerle Sparta'ya gider. Bir anlatıda yanında Eneas da vardır. Menelaos onu konuk olarak ağırlar, sonra dedesi Katreus'un cenazesi için Girit'e gider. Paris bu sırada Helen'i ve saraydaki hazineyi alıp gece yola çıkar. Destanda ikisinin ilk gecelerini Kranai adasında geçirdikleri söylenir. Hera'nın gönderdiği bir fırtına gemileri Sidon'a sürükler. Başka bir gelenekte Paris'in götürdüğü kadın, Hera'nın buluttan yaptığı bir hayalettir.

Truva Savaşı'nda

Destanda Paris, Menelaos ile teke tek döğüşür. Yenilmek üzereyken Afrodit onu bir sisle sarıp sarayına taşır. Hektor kardeşini savaştan kaçtığı için sık sık azarlar, Paris de bu sözleri haklı bulup savaşa döner. Yayıyla Diomedes'i ayağından, hekim Makaon'u omzundan yaralar. Ölmek üzere olan Hektor, Akhilleus'un Paris ile Apollon'un elinden düşeceğini söyler.

Bu söz gerçekleşir. Akhilleus, Skaia Kapısı önünde Paris'in attığı ve Apollon'un yönelttiği okla ölür. Yenilmez sayılan kahramanın, bir tanrının yönelttiği atışla daha zayıf bir atıcının elinden düşmesi, Nors anlatısında Loki'nin eline verdiği ökseotu dalıyla Baldur'u öldüren kör Höd'ü andırır.

Ölümü

Yunanlar, Herakles'in yayını taşıyan Filoktetes'i Lemnos'tan getirir. Filoktetes Paris'i bu yayla vurur. Yaralı Paris, onu yalnız Oinone'nin iyileştirebileceğini bildiği için İda'ya gider. Oinone onu geri çevirir ve Paris Truva'da ölür. Peri sonradan pişman olup ilaçlarıyla gelir, onu ölü bulunca kendini asar. Başka bir anlatıda kendini Paris'in ölü yakma ateşine atar.

Bir anlatıya göre Menelaos ölünün bedenini parçalar, Truvalılar ise onu geri alıp gömer. Paris'ten sonra Helen, Deifobos ile evlendirilir.

Bağlantı grafiği

Bu maddenin bağlandığı ve buraya bağlanan 37 madde, aralarında 135 bağlantı.

ParisBaldurHödLokiAşinaAfroditAgamemnonAgelaosAisakosAkhilleusApollonAtalanteAtenaDeifobosDiomedesEneasErisFereklosFiloktetesHekabeHektorHelenHeraHeraklesHermesKassandraKatreusKorithosLemnosMakaonMenelaosNereid TetisNereusOinonePeleusPriamosReaZeus

Paylaş

Bu madde paylaşıldığında aşağıdaki kartla görünür; bir ucun üzerine gelince o ucun kartı gösterilir.