Aşkın, güzelliğin, arzunun ve doğurganlığın tanrıçasıdır. On iki Olimpos tanrısından biridir. Doğuşu hakkında iki ayrı anlatı vardır: kimi kaynaklarda Zeus ile deniz tanrıçası Dione'nin kızıdır, kimilerinde ise Zeus'tan da eski, tanrıların ilk kuşağıyla yaşıt bir varlıktır.
Daha bilinen anlatıya göre, Kronos babası Uranos'u tahtından ederken denize düşen parçalarının çevresinde toplanan köpükten doğmuştur. Adının köpük anlamına gelen sözcükle ilişkilendirilmesi bu anlatıya dayanır. Denizden bir kabuğun içinde, yetişkin ve kusursuz güzellikte doğduğu; önce Kithera'ya, ardından Kıbrıs'a ayak bastığı söylenir. Her iki ada da onun adıyla anılır, iki başlıca tapım yeri de bunlardır.
Kemer ve Gücü
Gücü silahta değil, kimsenin karşı koyamadığı çekiciliktedir. Taşıdığı işlemeli kayış anlamına gelen adla anılan büyülü kemer, onu kuşanan herkesi karşısındakine arzulanır kılar; bir anlatıda Hera, Zeus'u kandırmak için bu kemeri ondan ödünç ister. Tanrıça, tanrıları ve insanları birbirine âşık etme gücüyle çoğu zaman olayların görünmez yönlendiricisidir; bu yüzden anlatılarda savaş alanından çok, savaşı başlatan kararların ardında durur. Kuzeyde Freya'nın giydikçe karşı konulmaz olduğu gerdanlığı da aynı düşüncenin başka bir mitolojideki karşılığıdır.
Evliliği ve İlişkileri
Tanrıların en çirkini ve en becerikli olanı sayılan demirci tanrı Hefaistos ile evlendirilmiştir. Buna karşın savaş tanrısı Ares ile gizli ilişkisi vardır. Hefaistos durumu öğrenince görünmez ve kopmaz bir ağ örer, ikisini yatakta bu ağla kıstırıp bütün tanrıların önünde gülünç duruma düşürür. Ares'ten olan çocukları arasında uyumu simgeleyen Harmonia da anılır; savaş ile aşkın birleşmesinden uyumun doğması anlamlı bulunur.
Yanından ayrılmayan oğlu Eros, arzuyu ok gibi kalplere saplar; annesinin isteklerini yerine getiren, çoğu anlatıda onun elindeki asıl araçtır.
Ölümlü çoban Ankhises ile ilişkisinden, Truva soyunun atası sayılan Eneas doğmuştur. Güzel genç Adonis'e olan sevgisi ise onun ölümüyle biten en tanınmış anlatılarından biridir. Tanrıça, daha bebekken sakladığı çocuğu yeraltının kraliçesi Persefone'ye emanet eder; Persefone onu geri vermeye yanaşmayınca, yılın bir bölümünü yerin altında, bir bölümünü yeryüzünde geçirmesine karar verilir. Adonis bir yaban domuzunun saldırısında ölünce tanrıça yasa boğulur; kanının damladığı yerden kırmızı bir çiçeğin açtığı söylenir. Yılın yarısını ölüler ülkesinde geçiren genç sevgili düşüncesi, Sümer'de İnanna'nın eşi Dumuzi'nin anlatısında da karşımıza çıkar.
Paris'in Kararı
En güzel tanrıçaya sunulan altın elma için Hera ve Atena ile yarışır. Hakem seçilen Truvalı Paris'e, ona en güzel ölümlü kadının aşkını vaat eder. Hera hükümdarlık, Atena savaş ustalığı önermişken elmayı Afrodit'e veren Paris, karşılığında Helen'in aşkını kazanır; fakat Helen başkasının karısı olduğu için bu seçim Truva Savaşı'nı başlatır.
Savaş boyunca Afrodit Truvalıların yanında yer alır. Oğlu Eneas'ı ölümden kurtarmak için savaş alanına indiğinde, Atena'nın yönlendirdiği bir Akha kahramanı elini yaralar; akan tanrı kanını gören tanrıça çığlık atarak oğlunu bırakır ve Olimpos'a kaçıp annesine sığınır. Aynı kahraman az sonra Ares'i de yaralayacaktır. Bu sahne, savaş alanının ona ait olmadığını göstermek için anlatılır; kendisine, savaşın onun işi olmadığı, evlilik işlerine bakması gerektiği söylenir.
Tapımı ve İzleri
Başlıca tapım merkezleri Kıbrıs ve Kithera adasıydı; Kithereia ve Kipris sıfatları buradan gelir. Kıbrıs'ta Paphos ve Amathus, Yunanistan'da Korinthos ve Atina önemli tapım yerleriydi; Anadolu'da adını taşıyan Afrodisias kenti bütünüyle ona adanmıştı. Sonraki çağlarda iki ayrı yüzüyle anıldı: göksel ve tinsel sevgiyi karşılayan Urania ile herkesin, yani bedensel sevginin tanrıçası olan Pandemos. Simgeleri güvercin, kuğu, gül ve mersin ağacıdır.
Kıbrıs'ın doğuyla yakınlığı, tapımının Yunanistan'a dışarıdan geldiği görüşünü doğurmuştur. Gökyüzünde adıyla anılan yıldız, Sümer'de aynı biçimde İnanna'ya bağlanır; ne var ki İnanna hem aşkın hem savaşın tanrıçasıyken Afrodit savaşın dışında bırakılmış, savaşan yüzü Atena ile Ares'e ayrılmıştır. Mısır'da aşkı, güzelliği, müziği ve neşeyi bir arada taşıyan Hator, Türk mitolojisinde ise güzelliğin ve sevginin tanrıçası sayılan Ayzıt benzer bir alanı doldurur.