Aşkın, güzelliğin, bereketin, altının ve büyünün tanrıçasıdır; aynı zamanda savaş ve ölümle de ilişkilidir. Kuzey mitolojisinin en çok yönü olan tanrıçalarından biridir. Vanir denilen tanrı soyundandır; deniz tanrısı Nyörd'ün kızı, bereket tanrısı Freyr'in kız kardeşidir. Kaynaklarda pek çok adla anılır; bunlardan biri Vanirlerin tanrıçası, biri veren, biri de denizi parlatan anlamına gelir.
İki tanrı soyu olan Vanirler ile Asirler arasındaki savaşın ardından yapılan barışla, kardeşi ve babasıyla birlikte Asirlerin yanına gelmiş ve onların arasında yaşamıştır. Yanına gelirken kendi soyuna özgü büyü bilgisini de getirmiştir. Eşi Odr'dan iki kızı olduğu, adlarının hazine ve mücevher anlamına geldiği söylenir.
Büyünün Ustası
Seyd denilen büyünün en usta uygulayıcısı odur. Geleceği görmeyi, kaderi etkilemeyi ve gizli şeyleri bilmeyi sağlayan bu büyüyü Asirlere öğreten Freya'dır; hatta bu bilgiyi tanrıların babası Odin'e aktaranın da o olduğu anlatılır. Büyünün Vanir soyuna ait bir güç olması, onu tanrılar arasında ayrı bir yere koyar. Bilgisinin çoğunu bir bedel ödeyerek toplayan Odin'in en büyük bilgilerinden birini ondan alması, tanrıçanın Kuzey düzenindeki ağırlığını gösterir.
Simgeleri ve Nesneleri
İki kedinin çektiği bir arabayla dolaşır; yanında Hildisvini adlı yaban domuzu bulunur, kimi anlatılarda ona binerek yol alır. Brisingamen adlı ünlü bir gerdanlığı vardır; bu gerdanlık, güzelliğinin ve altınla olan bağının simgesidir. Geç bir anlatı, gerdanlığı yapan dört cücenin karşılık olarak paradan başka bir şey istemesini ve tanrıçanın bunu kabul etmesini konu eder; bu anlatı çok sonraki bir derlemede geçtiği için eski Kuzey inancını ne kadar yansıttığı tartışmalıdır. Bir keresinde gerdanlık çalındığında, onu geri getiren bekçi tanrı Heimdall olmuştur.
Kuş donuna girmeyi sağlayan, şahin tüyünden bir kaftanı da vardır. Loki birçok anlatıda bu kaftanı ondan ödünç alıp kuş biçiminde uzak diyarlara uçar. Eşi Odr, çoğu zaman uzaklara giden, ortadan kaybolan bir figürdür; Freya'nın onun ardından kızıl altından gözyaşları döktüğü ve onu aramak için bilinmeyen ülkeleri dolaştığı anlatılır.
Ölülerle İlişkisi
Savaşta ölenlerin bir bölümü ona aittir. Savaş alanında can verenlerin yarısı Odin'in konağı Valhalla'ya, diğer yarısı ise Freya'nın Folkvangr denilen ülkesine, oradaki geniş konağına gider; hatta ölüleri önce onun seçtiği söylenir. Bu yönüyle yalnızca aşk ve bereket değil, ölüm ve savaş tanrıçası olarak da anılır; onun bu iki karşıt alanı bir arada taşıması en belirgin özelliğidir.
Devlerin Onu İstemesi
Güzelliği yüzünden devler sık sık onu ele geçirmek ister. Asgard'ın surlarını ören usta, ücret olarak Freya'yı, güneşi ve ayı istemişti. Tor'un çekicini çalan dev de, çekici geri vermek için Freya'yı gelin olarak istemiş; tanrılar çekici, Tor'u gelinlik içinde Freya gibi göstererek geri almıştır. Bu anlatılarda Freya, tanrıların elindeki en değerli varlık olarak görülür.
Frigg ile Karışması
Adı ve nitelikleri bakımından Frigg ile sık sık karıştırılır; iki tanrıçanın ortak bir kökenden ayrılmış olabileceği öne sürülür. Bu bir varsayımdır; kaynaklarda ikisi ayrı tanrıçalar olarak anlatılır. Haftanın Cuma gününü karşılayan adların hangisine dayandığı da tartışmalıdır.
Başka Mitolojilerdeki Karşılığı
Aşk ile savaşın aynı tanrıçada toplanması Freya'yı, Yunan mitolojisinden çok Sümer'e yaklaştırır: İnanna hem aşkın hem savaşın tanrıçasıdır ve eşinin ardından yeraltına inecek kadar ileri gider. Yunan mitolojisinde Afrodit savaşın dışında bırakılmıştır; onunla ortak yanı, kuşandığında karşı konulmaz kılan nesnedir — birinde kemer, öbüründe gerdanlık. Mısır'da aşkı, güzelliği ve neşeyi taşıyan Hator, Türk mitolojisinde ise güzelliğin tanrıçası Ayzıt benzer bir alanı doldurur.
Freya'yı hepsinden ayıran, ölülerin yarısının ona düşmesidir. Aşkın tanrıçası olmak Kuzey'de savaş alanından uzak durmayı gerektirmez; tersine, tanrıçanın payı doğrudan orada ödenir.