Genellikle ışık, güneş, aydınlık ve doğurganlık ile ilişkilendirilir. Güneşin kişileştirilmiş hali olarak düşünülür. Işık ve hayat verici özelliğiyle öne çıkar. Güneşin sıcaklığıyla dünyayı besleyen ve yaşamın devamını sağlayan güç olarak görülür.
Bazı kaynaklarda, Ay Ata ile birlikte düşünülür; Ay Ata geceyi, Gün Ana ise gündüzü temsil eder. İkisi insanların ilk atası sayılır: Ay Dede ilk büyükbaba, Gün Ana ilk büyükannedir.
Göğün Yedinci Katı
Göğün katları arasında ona düşen yer yedincidir; Ay Ata bir alttaki altıncı katta bulunur. Bu sıralama rastgele değildir: aktarımlarda ay hükümdarı, güneş ise hatunu temsil eder ve hatunun katı hükümdarınkinden yukarıdadır. Gün Ana böylece gök düzeninde yalnızca ışığın değil, mevkinin de üstünde durur.
Dişi Güneş
Türk mitolojisinde güneşin dişi, ayın eril olması dünyada yaygın olan dağılımın tersidir. Yunan anlatısında güneş eril, ay dişildir; Sümer'de güneş tanrısı Utu, Mısır'da Ra erkektir.
Aynı ters dağılımı paylaşan başka mitolojiler de vardır. Japon anlatısında güneş tanrıçası Amaterasu kadın, ay tanrısı Tsukuyomi erkektir. Nors anlatısında da Sunna adıyla anılan Sol güneşin tanrıçasıdır ve kardeşi Mani ayı yönetir. Üç mitolojinin bu noktada birleşmesi, göğün cinsiyetinin evrensel bir kural değil, her geleneğin kendi kurduğu bir düzen olduğunu gösterir.
Güneş Tutulması
Güneşin gündüz ortasında kararması, Gün Ana'nın başına gelen bir felaket sayılırdı. Anlatıya göre çok başlı canavar Yelbegen gökteki güneşi yakalayıp yutar; ortalığın kararması bunun sonucudur.
Tutulma sırasında halkın davul çalıp bağırarak, silah ateşleyerek gürültü çıkardığı ve canavarı ürkütüp yuttuğunu geri bıraktırmaya çalıştığı anlatılır. Işığın yeniden görünmesi, Gün Ana'nın kurtulması sayılırdı.
Adları ve Başka Güneş Figürleri
Bölgeye göre Kün Ana, Güneş Ana, Yaşık Ana ve Nar Ece adlarıyla anılır. Adların çokluğu, inancın geniş bir alanda ve farklı boylarda yaşadığını gösterir.
Güneşin her yerde dişi düşünüldüğü de söylenemez: kimi Altay kaynaklarında güneşi karşılayan eril bir figür olarak Kuyaş adı geçer. Baskın tasavvur Gün Ana'dır, fakat bu ikinci ad, gök cisimlerinin cinsiyetinin Türk anlatıları içinde bile tek biçimli olmadığını gösterir.
Oğuz Kağan'ın oğlu Gün Han ile karıştırılmamalıdır: biri gökteki güneşin tanrıçası, öbürü Bozok kolunun atalarından bir destan kişisidir.