Tsukuyomi, Japon mitolojisinin ay tanrısı ve gecenin yöneticisidir. Güneş tanrıçası Amaterasu ile fırtına tanrısı Susanoo'nun kardeşidir. Hakkında az sayıda anlatı bulunan, ama gökyüzünün düzeninde önemli bir yeri olan tanrıdır.
Doğuşu
Tsukuyomi, ölüler ülkesinden dönen babası İzanagi'nin arınırken sağ gözünü yıkamasından doğar. İzanagi ona geceyi ve ayı yönetme görevini verir. Böylece gündüzü yöneten kız kardeşi Amaterasu'nun karşısında gecenin tanrısı olur.
Gece ile Gündüzün Ayrılması
Tsukuyomi'nin en bilinen anlatısı, güneş ile ayın gökte neden birlikte görünmediğini açıklar. Amaterasu, kendisini temsil etmesi için Tsukuyomi'yi besin tanrıçası Uke Moçi'ye gönderir. Uke Moçi, ağzından ve bedeninden çıkardığı yiyeceklerle bir şölen hazırlar. Yemeğin bu biçimde sunulmasını tiksindirici bulan Tsukuyomi, tanrıçayı öldürür. Olanı öğrenen Amaterasu buna öyle öfkelenir ki bir daha onun yüzünü görmek istemediğini söyler ve ondan yüzünü çevirir. İşte bu yüzden güneş ile ay gökte hiçbir zaman bir arada bulunmaz, gündüz ile gece birbirinden ayrı kalır.