Ninisina, Sümer mitolojisinde hekimliğin ve sağaltmanın tanrıçasıdır. Adı İsin'in hanımı anlamına gelir ve orta Mezopotamya'daki İsin kentinin koruyucusudur. Tanrıların hekimi sayılır, yarayı temizler, sargıyı sarar, neşteri ve şifalı otları kullanır. Doğumda ebelik de yapar. Bir ilahide göğün ve yerin ebesi diye anılır.
Elleri yatıştırıcıdır. Kendisine verilen sıfatlardan biri eli serin olan, bir başkası eli yumuşak annedir. Simgesi köpektir, betimlerde yanında bir köpekle tanınır. Adı Erken Hanedanlık döneminden başlayarak tanrı listelerinde, yemin kalıplarında ve adak yazıtlarında geçer.
Ailesi
Gök tanrısı An ile yeri karşılayan tanrıça Uraş'ın kızıdır. Bir yazıtta An'ın ilk doğan çocuğu diye anılır. Eşi Pabilsag'dır, iki tanrı en geç Ur'un Üçüncü Hanedanlığı döneminde karı koca sayılır ve ilahilerde Pabilsag onun sevgili eşi olarak geçer. Enlil bu evlilikle onun kayınbabası olur.
Çocukları arasında sağaltıcı tanrılar Damu ile Gunura sayılır. Damu hekimliği annesinden öğrenir. Bir başka çocuğu Şumah ise onun veziridir, tapınağın koruyucu ruhlarından biri sayılır ve İsin'in sokaklarını temizlemekle görevlidir. Savaşçı tanrı Ninurta ile zaman zaman birlikte anılsa da ne İsin'de ne Nippur'da onun eşi sayılır.
Hekim ve Kovucu
Ninisina'nın hekimliği yalnızca yarayla sınırlı değildir. Mezopotamya'da hastalığın çoğu kez kötü varlıklardan geldiğine inanılır, bu yüzden hekim tanrıça aynı zamanda kovucudur. Büyü metinlerinde Dimme, Asag ve en sık karşısına çıkan düşman olan Namtar onun kovduğu varlıklar arasında sayılır. Bu törenlerde arıtma tanrısı Asalluhi ile birlikte çağrılır.
Hastalığı bir ceza olarak gönderebildiği de yazılır, ama betimlerde cezalandırıcı bir tanrıça olarak çizilmez. Bir ilahi onu Enlil'in düşmanlarıyla savaşan güçlü bir kahraman olarak gösterir. Başka bir metinde Enlil ile Ninlil ona bilgelik ve set ile hendek ölçmeye yarayan aletler verir.
Köpekle bağının nedeni açık değildir. Köpeğin hastalık getiren varlıkları kapıp götürdüğüne inanıldığı ileri sürülür. Ona adanmış köpek heykelcikleri bulunmuştur, İsin'de tapınağına yakın bir alanda çok sayıda köpek gömüsü açığa çıkarılmıştır. Yunan anlatısında hekimlik tanrısı Asklepios'un Epidauros'taki kutsal alanında da köpekler beslenir ve hastaların yarasını yalayarak iyileştirdiğine inanılır.
İsin ve Krallık
Tapınağı Egalmah, yani yüce saray, İsin'dedir ve üçüncü binyıldan beri bilinir. Kentte ona ait başka tapınaklar da vardır, bunlardan birinin adı köpek evi anlamına gelir. Nippur'a da erken bir dönemde girer. Ninisina'nın Nippur'a Yolculuğu adlı metin, tanrıçanın alayla Enlil'in kentine gidişini anlatır. Şumah alayın başında yürür, Enlil yanında yer alır.
Ur'un yıkılmasından sonra İsin hanedanı güney Mezopotamya'nın en güçlü devleti olunca Ninisina da öne çıkar. Hanedanın kurucusu İşbi-Erra ve ardılları kendilerini Enlil'in ve Ninisina'nın sevgilisi diye anar. Tasvirlerde krala çubuk ve halka simgesini veren odur. Bu görev çoğunlukla büyük tanrılara düşer. İsin'in yitirdiği Uruk üzerinde hak iddia etmek için Ninisina İnanna ile özdeşleştirilir, iki tanrıça sıfatlarını paylaşır. Sümer ve Ur'a Ağıt metninde kentinin yıkımına ağlar. Başka ağıtlarda da yitirdiği oğlu Damu'nun yasını tutar.
Gula ile Birleşmesi
Büyük anlamına gelen Gula adının başlangıçta Ninisina'nın bir sıfatı olduğu düşünülür. Ur'un Üçüncü Hanedanlığı belgelerinde Ninisina-gula biçimi geçer. Zamanla Gula ayrı bir tanrıçaya dönüşür ve İsin'in yeniden kurulmasından sonra kentin baş tanrıçası olur. Akadca metinlerde Ninisina'nın yerine çoğu kez Ninkarrak adı yazılır.
Öbür sağaltıcı tanrıçalarla da yakınlaşır. Lagaş'ın tanrıçası Bau'nun sağaltıcı yönünü Ninisina ile birleşmesinden aldığı düşünülür. Nippur'da Nintinugga ile birlikte ölüyü dirilten sıfatını paylaşır, ama iki tanrıça metinlerde ayrı kalır. Ninisina'nın tapımı Yeni Babil dönemine kadar sürer.