Valkür, Nors mitolojisinde savaş alanında kimin öleceğini seçen ve seçtiği ölüleri Odin'in konağı Valhalla'ya götüren dişi varlıktır. Adı Eski İskandinavcada ölüleri seçen anlamına gelir. Kaynaklarda Odin'in buyruğundaki genç kadınlar olarak anılır, kimi zaman da Odin'in bakireleri diye çağrılırlar.
Miğferli, kalkanlı ve mızraklı olarak at üstünde savaşın üzerinden geçerler. Odin onları her savaşa gönderir. Kimin düşeceğine de zaferin hangi yana kalacağına da onlar karar verir.
Valhalla'daki Görevi
Seçilen savaşçılar Valhalla'da Einheriler adını alır. Her gün birbirleriyle dövüşür, akşam dirilip sofraya otururlar ve Ragnarök günü tanrıların yanında savaşacak orduyu oluştururlar. Valkürlerin işi savaş alanında bitmez. Salonda bu savaşçılara bira taşır, sofraya bakar, içki boynuzlarını doldururlar.
Ölülerin hepsi Valhalla'ya gitmez. Yarısı tanrıça Freya'nın ülkesi Folkvang'a alınır ve bir şiire göre her gün önce Freya seçer. Bu yüzden Freya'nın kendisinin de valkürlerin önderi gibi düşünüldüğü ileri sürülür.
Gotland'daki resimli taşlarda, sekiz ayaklı bir ata binmiş atlıyı elinde içki boynuzuyla karşılayan kadın figürleri görülür. Atlının Sleipnir üstündeki Odin ya da Valhalla'ya varan bir ölü olduğu düşünülür. Aynı dönemden boynuz tutan küçük gümüş kadın figürleri ile kılıç ve kalkan taşıyan bir kadın heykelciği de valkür tasviri olarak yorumlanır.
Adları
Valkürlerin adları birkaç şiirde sıralanır. Bilici kadının dünyanın geçmişini ve sonunu anlattığı Völuspa'da altı ad geçer. Bunlar Skuld, Skögul, Gun, Hild, Göndul ve Geirskögul'dür. Skuld aynı zamanda üç Norn'un en gencidir.
Odin'in kılık değiştirip kendini anlattığı Grimnismal'da on üç valkür sayılır. Bunların arasında Odin'in kendisine boynuz getirmelerini istediği Hrist ile Mist, Tor'un kızı olarak da bilinen Trud ve ordu zinciri anlamına gelen Herfyötur bulunur. Adların çoğu savaşı, gürültüyü, kalkanı ve mızrağı anlatır. Hild ile Gun doğrudan savaş demektir.
Kahramanların Sevgilileri
Kahramanlık şiirlerinde valkür ölüm getiren bir güç olmaktan çıkar ve bir kahramanı koruyan, ona âşık olan bir kral kızına dönüşür. Kral Eylimi'nin kızı Svava, Hyörvard'ın oğlu Helgi'ye ad verir, onu savaşlarda korur ve sonunda onunla evlenir. Bir dev kadın onu yirmi yedi kızlık bir bölüğün başında anlatır. Atlarının yelelerinden derin vadilere çiy, yüksek ormanlara dolu düşer.
Ardından gelen şiirlerde aynı çift yeniden doğmuş olarak görünür. Sigrun, babası Högni'nin onu söz verdiği Hödbrod'u istemez ve Helgi'den yardım ister. Helgi Hödbrod'u yener ama savaşta Sigrun'un babasıyla bir kardeşi de ölür. Sağ kalan kardeş daha sonra Odin'in verdiği mızrakla Helgi'yi öldürür. Helgi bir gece Valhalla'dan mezar höyüğüne döner ve Sigrun o geceyi onun yanında geçirir. Kısa süre sonra kendisi de kederden ölür. Şiirin sonundaki nota göre ikisi bir kez daha, Helgi ve valkür Kara olarak doğar.
Kuğu Donu
Völundarkvida'nın başında üç kardeş, Slagfid, Egil ve demirci Völund, bir göl kıyısında keten eğiren üç kadın bulur. Kadınların yanında kuğu donları durur ve şiir onlara valkür der. Hladgud Svanhvit, Hervör Alvit ve Ölrun kardeşlerle evlenir, yedi kış onlarla yaşar. Sekizinci kış özlem çeker, dokuzuncusunda savaşa gitmek üzere uçar ve geri dönmezler.
Kuğu tüyünden giysisiyle uçan ve giysisi elinden alınınca yeryüzünde kalan kız kalıbı Türk anlatılarında da görülür. Ayzıt maddesinde anlatılan kuğu kızlar bu kalıbın Türk koludur.
Sigrdrifa ve Brinhild
Sigurd, bir dağın tepesinde kalkanlardan bir duvarın ardında, zırhı bedenine yapışmış uyuyan bir kadın bulur ve zırhını kılıcıyla keserek onu uyandırır. Bu Sigrdrifa'dır. Odin zafer vaat ettiği kral Hyalmgunnar'ı savaşta öldürdüğü için onu bir uyku dikeniyle uyutmuş, bir daha zafer getirmemesine ve evlenmesine hükmetmiştir. Sigrdrifa da korku bilen bir adamla evlenmeyeceğine ant içer. Uyanınca Sigurd'a runaları ve öğütlerini öğretir.
Geç sagada bu valkür Brinhild ile bir tutulur. Brinhild'in Hel yolculuğunu anlatan şiirde de Brinhild aynı cezayı kendi başından geçmiş olarak anlatır.
Ölüm Dokuması
Nyal Sagası'nda yer alan Darradarlyod'da, 1014'teki Clontarf savaşı günü bir adam on iki kadını bir tezgâhın başında görür. Tezgâhın ağırlıkları insan başları, atkısı bağırsaklar, mekikleri kılıçtır. Kadınlar dokurken kimin öleceğini söyleyen bir şarkı söyler, sonra kumaşı parçalayıp altısı güneye, altısı kuzeye atlarını sürer.
İyi Hakon için yazılan Hakonarmal'da ise Odin, Göndul ile Skögul'ü bir kralı Valhalla'ya getirmeleri için gönderir. Hakon, miğferli ve atlı iki kadını görür ve savaşı neden böyle bölüştürdüklerini sorar. Skögul, alanın onda kaldığını, şimdi tanrıların yurduna gidip Odin'e onun gelişini haber vereceklerini söyler.
Savaş alanında ölüme yazgılı olanların başında dolaşan varlıklar başka geleneklerde de bulunur. Yunan anlatısındaki Kerler düşenlerin üzerine üşüşüp kanlarını içer, ama ölüleri bir salona taşımazlar. Türk anlatısındaki Aldacı ise gönderildiği canı alır, kimin öleceğine karar vermez.