söylence
/nors/muspelheim
_

Muspelheim

Alevden kılıcıyla Muspelheim'in sınırında bekleyen Surt — Nors Mitolojisi
Alevden kılıcıyla Muspelheim'in sınırında bekleyen Surt.
Muspel, Muspellsheim olarak da bilinir. Yazım kuralı
Güneydeki ateş ülkesi, Surt'un yurdu.

Nors mitolojisinde evrenin güneyinde uzanan ateş ülkesidir. Kuzeydeki buz ve sis ülkesi Niflheim ile birlikte dünyadan önce var olan iki diyardan biridir. İkisinin arasında Ginnungagap denen boşluk uzanır ve yaratılış bu iki ucun birbirine değmesinden doğar.

Düzyazı Edda onu ilk var olan dünya olarak tanıtır. Ülke aydınlık ve sıcaktır, her yanı alev alev yanar. Orada doğmamış ve yurdu orada olmayan biri bu sıcağa dayanamaz. Sınırında ülkeyi korumak için Surt oturur, elinde alevden bir kılıç vardır.

Yaratılıştaki Yeri

Muspelheim'den savrulan kıvılcımlar ve akkor parçalar Ginnungagap'ın güney yarısını ısıtır ve aydınlatır. Kuzeyden ilerleyen buz bu sıcak soluğa değince erir ve damlar. Damlalar can bulur ve ilk dev İmir böyle oluşur. Hayatı başlatan şey yalnız buz ya da yalnız ateş değil, ikisinin karşılaşmasıdır.

Ateş ülkesinin payı dünya kurulduktan sonra da sürer. Odin ile kardeşleri Vili ve Ve, İmir'in bedeninden yeri ve göğü kurunca Muspelheim'den fırlamış kıvılcımları toplayıp göğe yerleştirir. Kimi yerinde sabit durur, kimi gökte dolaşır ama onun da yolu belirlenmiştir. Günler ve yıllar bu ışıkların düzenine göre sayılır. Güneşi taşıyan araba da aynı ülkeden saçılan akkor maddeden yapılır ve onu Sol sürer.

Surt ve Ülkenin Halkı

Muspelheim'in adıyla bilinen tek sakini Surt'tur. Düzyazı Edda onu ülkenin sınırında, yurdunu bekleyen biri olarak gösterir. Aynı yerde dünyanın sonunda yola çıkacağı, bütün tanrıları yeneceği ve dünyayı ateşle yakacağı da önceden söylenir. Kehanet şiiri Völuspa da onu güneyden, elinde parlayan kılıcıyla gelirken anar.

Ülkenin öbür sakinleri hakkında eski metinler pek az şey söyler. Yalnızca Muspel'in oğulları ya da Muspel'in halkı diye anılan bir topluluktan söz edilir. Sonraki yorumlarda bunlar ateş devleri diye anılır, ama eski anlatıda kim olduklarını ve nasıl göründüklerini anlatan bir yer yoktur. Ülkenin içi de betimlenmez. Anlatı hep sınırda kalır.

Son Savaştaki Yeri

Muspelheim'in asıl sahnesi Ragnarök'tür. Düzyazı Edda'ya göre o gün gök yarılır ve Muspel'in oğulları atlarını sürerek oradan çıkar. En önde Surt gider, önünde ve ardında ateş yanar. Gökkuşağı köprüsü Bifrost onların altında kırılır. Anlatı köprünün sağlamlığını övdükten sonra Muspel'in oğulları akına çıktığında bu dünyada güvenilecek hiçbir şey kalmayacağını ekler. Ordu Vigrid ovasına iner ve orada ayrı bir saf kurar. Bu saf göz kamaştıracak kadar parlaktır.

Kehanet şiiri aynı halkı denizden getirir. Doğudan bir gemi yaklaşır, Muspel'in halkını taşır ve dümeninde Loki durur. Şiir bu gemiye ad vermez, kimi yorumlar onu Naglfar sayar.

Lokasenna şiirinde Loki, Frey'e sataşırken bu güne gönderme yapar. Frey kılıcını Gerd'i kazanmak için uşağı Skirnir'e vermiştir. Loki, Muspel'in oğulları karanlık orman Mirkvid'i aşıp geldiğinde onun neyle dövüşeceğini bilemeyeceğini söyler. Gerçekten de Frey son savaşta Surt karşısında kılıçsız kalır ve düşer. Savaşın sonunda Surt ateşini bütün dünyaya salar ve her şey yanar.

Adının Anlamı

Muspel sözcüğü yalnız İskandinav metinlerinde geçmez. Eski Saksonca yazılmış İncil şiiri Heliand'da mudspelli, gece hırsız gibi gelen ve dünyanın sonuyla birlikte anılan yıkıcı bir güçtür. 9. yüzyıldan kalma Bavyera kökenli bir Eski Yüksek Almanca şiir kıyamet gününü anlatır ve içinde bir kez geçen muspilli sözcüğü yüzünden Muspilli adıyla bilinir. O şiirde de dünya büyük bir yangınla sona erer.

Sözcüğün anlamı kesinleşmiş değildir, yirmiden fazla açıklama önerilmiştir. Yaygın okumalardan biri onu dünyanın yıkımı ya da dünyayı yıkan diye çözer. Kimi görüşler sözcüğü Hristiyan çevrelerde doğmuş bir kıyamet terimi sayar ve İskandinavya'ya oradan geçtiğini ileri sürer, ama ödünçlemenin hangi yönde olduğu da çözülmemiştir. Eski Norsça şiirlerde Muspel bir kişi adı gibi de durur. Muspel'in oğulları deyişi, Muspel'in bir yer değil ordunun başındaki biri olabileceğini düşündürür. Ülke adı olan Muspelheim biçimi ise şiirlerde değil, Düzyazı Edda'da geçer.

Bağlantı grafiği

Bu maddenin bağlandığı ve buraya bağlanan 17 madde, aralarında 68 bağlantı.

Paylaş

Bu madde paylaşıldığında aşağıdaki kartla görünür; bir ucun üzerine gelince o ucun kartı gösterilir.