söylence
/nors/imir
_

İmir

İmir — Nors Mitolojisi
İmir.
Ymir, Aurgelmir olarak da bilinir.
Bedeninden dünyanın kurulduğu ilk dev.

Kuzey anlatısının ilk canlısı ve bütün devlerin atasıdır. Ne bir tanrının çocuğudur ne de bir yerden gelmiştir. Buzla ateşin birbirine değdiği boşlukta kendiliğinden oluşmuştur, dünya yokken vardır. Yeryüzü, deniz, dağlar ve gökyüzü onun parçalanmış bedeninden yapılmadır.

Bu yüzden İmir, tanrılara karşı duran bir düşman olmaktan çok üzerinde durulan zemindir. Odin ile kardeşleri onu öldürdüğünde bir canavarı yenmiş olmazlar, biçimsiz olanı biçime sokarlar. Anlatının sert yanı buradadır. Düzen bir öldürmenin üstüne kurulur ve dünyada ne varsa öldürülenin bedenidir.

Ginnungagap'ta Doğuşu

Başlangıçta ne yer vardır ne gök, yalnızca Ginnungagap denen uçsuz boşluk. Kuzeyinde buzun ve sisin ülkesi Niflheim, güneyinde ateşin ülkesi Muspelheim bulunur. Niflheim'dan çıkan Elivagar ırmakları donup katman katman boşluğa ilerler. Muspelheim'ın sıcak yeli bu kırağıya vurunca buz erimeye başlar. Damlayan sudan can gelir ve İmir böyle oluşur.

Aynı erimeden bir de inek çıkar, adı Audhumla'dır. Memesinden dört ırmak halinde süt akar, İmir bu sütle beslenir. İnek ise tuzlu kırağı taşlarını yalayarak doyar. Yaladığı taştan üç günde bir adam belirir. Birinci gün saçları görünür, ikinci gün başı, üçüncü gün bütün gövdesi çıkar. Buri adındaki bu adam tanrıların atasıdır. Oğlu Bor, dev soyundan Bestla ile evlenir ve Odin, Vili ile Ve ondan doğar. Tanrılar da devler de aynı erimenin çocuklarıdır.

Soyu

İmir eşsiz ürer. Uykudayken terlediği sırada sol koltuğunun altından bir erkek ile bir kadın büyür. İki ayağı da birbiriyle altı başlı bir oğul doğurur. Bütün kırağı devleri bu soydan gelir.

Altı başlı oğlun adı Trudgelmir, onun oğlu Bergelmir'dir. Kuzey şiirinde bu üç ad birlikte anılır ve dünyanın kendisinden eski olan tek soyu gösterir. İmir'in kırağı devleri arasındaki adı Aurgelmir'dir. Üç adın da aynı sözcükle bitmesi rastlantı sayılmaz, bir aile adı gibi taşınır ve bağıran anlamına gelir.

Öldürülüşü

Odin ile kardeşleri Vili ve Ve bir gün İmir'i öldürür. Sebep anlatılmaz. Anlatı öldürmeyi bir husumete değil, dünyanın kurulması gereğine bağlar.

Yarasından boşalan kan öyle çoktur ki tufana dönüşür ve kırağı devlerinin hepsini boğar. Bu tufandan yalnız Bergelmir ile karısı kurtulur, oyulmuş bir ağaç teknesine binip sulardan sıyrılırlar. Devler sonradan onlardan çoğalır. Eski şiirdeki söz aslında karanlıktır ve Bergelmir'in içine konduğu şeyin tekne mi, tabut mu, değirmen yalağı mı olduğu tartışılır. Kan tufanı, o karanlık sözün sonradan yapılmış bir yorumu olabilir.

Bedeninden Kurulan Dünya

Üç kardeş cesedi boşluğun ortasına taşır ve dünyayı ondan yapar. Eti yeryüzü olur, kanı deniz ile göller, kemikleri dağlar, kırılmış kemikleriyle dişleri kayalar ve çakıl. Saçı ağaçlara dönüşür.

Cesedin etinde kurtlar türer. Tanrılar bunlara akıl ve insan biçimi verince cüceler ortaya çıkar. Yeraltında taş ve maden işleyen bütün usta soyu, ilk devin çürüyen bedeninden kalmadır.

Kafatasını gök kubbe olarak yukarı kaldırırlar ve dört köşesine birer cüce yerleştirirler. Bu dört cücenin adı Nordri, Sudri, Austri ve Vestri'dir, kuzey, güney, doğu ve batı demektir. Gökyüzü yönlerin sırtında durur. Beynini havaya savurup bulut yaparlar. Kaşlarından da insanların ülkesi Midgard için bir sur örerler, dışarıda kalan devlere karşı. Kuzey şiiri gökyüzünü bu yüzden İmir'in kafatası diye anar. Dünya, yapıldığı bedenin adını taşımayı sürdürür.

Adının Anlamı ve Anlatının Kökü

Adın ikiz anlamına gelen çok eski bir kökten geldiği kabul edilir. Tek bedende iki cinsi birden taşıyan, kendi kendine üreyen bir varlığı anlatır. Kimi okumalar İmir'i, cücelerin kanından ve kemiğinden yapıldığı söylenen Brimir ile Blain adlarıyla da bir tutar, bu eşleme kesin değildir. Hint-Avrupa dillerini konuşan halkların ortak bir başlangıç anlatısı taşıdığı ileri sürülür. İlk insan ikizini kurban eder ve dünyayı onun bedeninden kurar.

Ölen bir bedenden dünyanın parçalarının doğması Japon anlatısında da görülür. İzanagi, ateş tanrısı Kagutsuçi'yi kılıcıyla parçaladığında her parçadan bir dağ tanrısı doğar. Ölen İzanami'nin bedeninden de yeni varlıklar çıkar. Aradaki fark ölçektedir. Japon anlatısında bedenden dünyanın parçaları değil, o parçaların tanrıları doğar.

Bağlantı grafiği

Bu maddenin bağlandığı ve buraya bağlanan 20 madde, aralarında 31 bağlantı.

İmirİzanagiİzanamiKagutsuçiAudhumlaAustriBergelmirBestlaBorBuriGinnungagapMidgardMuspelheimNiflheimNordriOdinSudriTrudgelmirVeVestriVili

Paylaş

Bu madde paylaşıldığında aşağıdaki kartla görünür; bir ucun üzerine gelince o ucun kartı gösterilir.