söylence
/nors/bestla
_

Bestla

Bestla — Nors Mitolojisi
Bestla.
Odin'in dev soyundan annesi.

Nors mitolojisinde Odin'in annesidir. Dev soyundandır, babası Böltorn adlı bir devdir. Tanrıların atası Buri'nin oğlu Bor ile evlenir ve bu evlilikten Odin, Vili ve Ve doğar.

Anlatılarda kendisine ait bir olay yoktur. Hiçbir sahnede konuşmaz, bir iş yapmaz, ne zaman ve nasıl öldüğü söylenmez. Önemi soy zincirindeki yerinden gelir. Tanrıların ilk kuşağı onun aracılığıyla devlerle kan bağı kurar.

Soydaki Yeri

Tanrıların babadan gelen soyu Buri'ye uzanır. Buri bir ineğin yaladığı tuzlu taştan çıkmıştır ve dev değildir. Anne yanı ise başka bir kaynaktan gelir. Devler ilk varlık İmir'den türemiştir ve Bestla da bu soyun bir kızıdır. Odin ile kardeşleri böylece hem tanrı hem dev kanı taşır.

Bu kanın bir sonucu vardır. Üç kardeş dünyayı kurmak için İmir'i öldürür. Kimi yorumlar bu öldürmeyi, tanrıların anne yanından gelen akrabalarını yok etmesi olarak okur. Tanrılarla devler arasındaki bitmeyen düşmanlık, bu yoruma göre bir aile içi kavgadır.

Tanrıların annesinin daha eski bir soydan gelmesi Yunan anlatısında da görülür. Zeus'un annesi Rea bir Titan'dır. Zeus ile kardeşleri sonradan Titanlar ile savaşır ve karşılarında annelerinin kardeşleri vardır. Fark, iki annenin anlatıdaki ağırlığındadır. Rea oğlunu babasından kaçırıp kurtararak olayların içine girer, Bestla ise yalnızca bir ad olarak kalır.

Şairler Odin'i anarken zaman zaman doğrudan adını söylemez, onu Bestla'nın oğlu diye çağırır. Bu dolaylı ad, annesinin adının şiir dinleyenlerce tanındığını gösterir.

Adsız Kardeşi

Eski bir şiirde Odin kendi ağzından konuşur. Dokuz gece ağaçta asılı kaldıktan sonra Böltorn'un ünlü oğlundan dokuz güçlü büyü şarkısı öğrendiğini ve değerli bal şarabından bir yudum içtiğini anlatır. Dizedeki Bestla'nın babası ibaresi iki türlü okunabilir.

İlk okumada bu ibare Böltorn'u niteler. O zaman şarkıları öğreten oğul Bestla'nın kardeşidir, yani Odin'in dayısıdır. İkinci okumada ibare oğlu niteler. Bu durumda şarkıları öğreten Bestla'nın babası, Böltorn ise dedesi olur. Düzyazı anlatı Böltorn'u açıkça Bestla'nın babası yapar ve yaygın kabul de bu yöndedir.

Şarkıları öğreten oğlun adı hiçbir yerde geçmez. Kimi araştırmalar onu bilgelik kaynağının sahibi Mimir ile özdeşleştirir. Odin'in bilgeliğini Mimir'den alması bu okumaya uyar, ama hiçbir kaynak bu akrabalığı söylemez ve özdeşleştirme bir tahmin olarak kalır.

Adının Anlamı

Adın anlamı kesin değildir ve çok eski bir ad olduğu düşünülür. Bir öneri onu eş anlamına gelen bir sözcüğe, bir başkası ağaç kabuğunun altındaki lif anlamındaki sözcüğe bağlar.

İkinci öneriden bir yorum doğmuştur. Odin ağaçta asılı kaldığı şiirde, şarkıları öğrendikten sonra filizlenip serpilmeye başladığını söyler. Bu dizelerden yola çıkan bir görüş Bestla'yı İgdrasil'in kabuğu olarak düşünür. Görüş yaygın kabul görmemiştir.

Bağlantı grafiği

Bu maddenin bağlandığı ve buraya bağlanan 14 madde, aralarında 62 bağlantı.

Paylaş

Bu madde paylaşıldığında aşağıdaki kartla görünür; bir ucun üzerine gelince o ucun kartı gösterilir.