Tokoyo, Japon mitolojisinde denizin ötesinde uzandığına inanılan öte dünyadır. Adı sonsuz dünya ya da hiç değişmeyen dünya anlamına gelir, tam biçimiyle Tokoyo no Kuni, yani sonsuz ülke diye anılır. Orada zaman işlemez, yaşlılık ve ölüm yoktur. Tanrıların ve ata ruhlarının yaşadığı, ağaçlarının her mevsim meyve verdiği bir yer olarak düşünülür.
Kojiki ve Nihon Şoki Tokoyo'yu ayrıntılı biçimde betimlemez. Tokoyo daha çok oraya gidenlerin öyküleriyle tanınır. Dalgaların üstünden ulaşılır ama yolu herkese açık değildir. Giden tanrılar çoğu kez geri dönmez, dönen insanlar ise geride bıraktıkları dünyayı değişmiş bulur.
Öbür Dünyalarla Ayrımı
Japon anlatılarında öte dünya tek değildir. İzanami'nin ölümden sonra gittiği Yomi karanlık ve kirli bir ölüler ülkesidir. Susanoo'nun yerleştiği Ne no Kuni ise yerin altında ya da dünyanın kıyısında düşünülür. Tokoyo bunlardan ayrı durur ama sınırlar her zaman keskin değildir. Kimi yorumcular Ne no Kuni'yi Tokoyo ile, kimileri Yomi ile bir tutar ve bu konuda bir uzlaşı yoktur.
Edo döneminde sözcüğün üç ayrı anlamda kullanıldığı ileri sürülmüştür. Bunlar sürekli karanlık bir dünya, kimsenin yaşlanmadığı bir dünya ve denizin ötesindeki bir dünyadır. Bu katmanlar yüzünden Tokoyo kimi anlatıda ölülerin, kimisinde ölümsüzlerin, kimisinde de bereketin ülkesi olarak belirir. Hitaçi Fudoki ilin bereketli topraklarını överken, eskilerin Tokoyo dediği yerin belki de burası olduğunu söyler. Dünyanın kıyısında seçilmişlerin acısız yaşadığı bu ülke, Yunan mitolojisindeki Elizyum'u andırır.
Oraya Gidenler
Tokoyo'ya geçen en bilinen tanrı Sukunabikona'dır. Okuninuşi ile ülkeyi kurma işini bitirince denizin ötesine çekilir. Bir anlatıya göre Kumano burnundan ayrılır. Öbürüne göre Awaşima'da bir darı sapına tırmanır ve geri fırlayan sap onu Tokoyo'ya savurur. Ölmeden, yalnızca yer değiştirerek gitmesi Tokoyo'nun ölüler ülkesinden farkını gösterir.
Cimmu'nun ağabeyi Mikenu de Tokoyo'ya gider. Kojiki bunu tek cümleyle, dalgaların tepesine basarak geçtiğini söyleyerek anlatır. Nihon Şoki olayı Cimmu'nun doğuya yürüyüşüne yerleştirir. Kumano açıklarında fırtına çıkınca Mikenu, annesi Tamayoribime ile teyzesi Toyotama Hime deniz tanrıçası olduğu halde denizin onları neden boğmak istediğini sorar. Sonra dalgaların üstünden yürüyerek Tokoyo'ya geçer. Bu sahne kimi yorumlarda denizde ölümün örtülü bir anlatımı sayılır.
Tokoyo'dan bu dünyaya gelenler de vardır. Amaterasu mağaraya kapandığında tanrılar onu dışarı çekmek için Tokoyo'nun uzun öten kuşlarını toplayıp öttürür. Bu horozlar sabahı çağıran kuşlar sayılır.
Tacimamori ve Mevsimsiz Meyve
İmparator Suinin, Tacimamori'yi Tokoyo'dan tokiciku no kaku no konomi adlı meyveyi getirmesi için gönderir. Ad mevsim tanımayan kokulu meyve anlamına gelir ve taçibana ile bir tutulur. Yaprağını hiç dökmeyen bu yabani turunçgil, kalıcılığın ve ölümsüzlüğün simgesi sayılır. Tacimamori yolda yıllar geçirir, Nihon Şoki'ye göre ancak on yıl sonra döner. İmparator ise çoktan ölmüştür.
Kojiki'ye göre getirdiği meyvenin yarısını imparatoriçeye verir, öbür yarısını mezarın girişine bırakır ve orada ağlaya ağlaya can verir. Nihon Şoki'de de mezarın başında ölür. Sonraki yüzyıllarda Tacimamori tatlıcıların koruyucusu olarak anılmıştır. Gençlik veren bu meyve, Nors mitolojisinde tanrıları yaşlanmaktan koruyan İdun'un elmalarına ve Yunan mitolojisinde Hesperidlerin bahçesindeki altın elmalara benzer.
Uraşima Taro
Tokoyo'ya giden ölümlülerin en ünlüsü balıkçı Uraşima Taro'dur. Öykünün en eski biçimleri Nihon Şoki'de, Tango Fudoki'den kalan bir parçada ve Manyoşu'daki bir şiirde yer alır, adı orada Uraşimako diye geçer. Metinler gidilen yeri Çin'in ölümsüzler dağı Horai adıyla yazar ama bu ad Tokoyo diye okunur.
Uraşimako bir kaplumbağa yakalar. Kaplumbağa güzel bir kadına dönüşür ve onu denizin ötesindeki ülkesine götürür. Orada birkaç mutlu yıl geçirdikten sonra evini özleyip geri döner. Köyünde onu tanıyan kimse kalmamıştır, çünkü aradan yüzyıllar geçmiştir. Kadının açmamasını öğütlediği kutuyu açınca gençliği elinden gider, kimi anlatımlarda oracıkta yaşlanıp ölür. Tokoyo'da zamanın durduğu, bu dünyada akmayı sürdürdüğü düşüncesi en açık biçimiyle bu öyküde görülür. Ölümsüzlük sunan bir kadının yanında yıllar geçiren kahraman, Kalipso'nun adasındaki Odisseus'u hatırlatır.
Tokoyo Tanrısı
Nihon Şoki, İmparatoriçe Kogyoku döneminde, 644 yılında doğu illerinde ortaya çıkan bir tapımı kaydeder. Bir ırmak kıyısında yaşayan bir adam köylüleri bir böceğe tapmaya çağırır ve ona Tokoyo tanrısı der. Böcek taçibana ya da Japon biberi ağaçlarında yaşayan, parmak kalınlığında, yeşil üstüne kara benekli bir tırtıldır. Bugün bunun bir kırlangıçkuyruk kelebeğinin tırtılı olduğu düşünülür.
Şamanlar bu tanrıya tapanların zengin olacağını, yaşlıların gençleşeceğini duyurur ve inanç başkente kadar yayılır. İnsanlar mallarını dağıtır, yol kenarlarına içki ve yiyecek dizer, böcekleri temiz bir yere koyup şarkı söyleyerek dans eder. Beklenen bolluk gelmez, kayıp ise büyük olur. Sonunda güçlü bir boyun başı olan Hata no Kawakatsu halkın aldatıldığını söyleyerek tapımı başlatan adamı cezalandırır ve tapım söner. Olay, Tokoyo'nun ölümsüzlük ve bolluk vaadinin halk arasında ne denli canlı olduğunu gösterir.