Vali, Nors mitolojisinde Odin ile Rind'in oğludur. Varlığı neredeyse bütünüyle tek bir işe bağlıdır. Kardeşi Baldur'un öcünü almak için dünyaya gelir ve onu öldüren kör tanrı Höd'ü öldürür. Doğumunun ertesi gecesinde savaşabilecek kadar büyümüş olması, onu tanrılar arasında eşsiz kılar.
Düzyazı Edda onu Ali adıyla da anar ve savaşta yürekli, attığını vuran bir okçu olarak tanıtır. Tor, Baldur, Höd ve Vidar baba bir kardeşleridir, Frig de üvey annesidir. Annesi Rind, Kuzey kaynaklarında tanrıçalar arasında sayılır, Danimarka kaynaklı gelenekte ise bir kralın kızıdır. Vali, Ragnarök'ten sağ çıkan genç tanrılardan biridir.
Doğumu ve Öcü
Baldur ölümünü haber veren düşler görmeye başlayınca Odin ölüler ülkesine iner ve gömüldüğü yerden bir bilici kadını uyandırır. Bilici, Baldur'u Höd'ün öldüreceğini söyler. Öcünü alacak olanı da bildirir. Bu, Rind'in batıdaki salonlarda doğuracağı oğuldur. Edda şiirlerinden biri bu çocuğun adını açıkça verir, bir başkası onu yalnızca Baldur'un kardeşi diye anar.
Kehanet gerçekleşir. Loki'nin hazırladığı ökseotu dalı Höd'ün elinden çıkıp Baldur'u öldürdükten sonra Vali doğar ve henüz bir gecelikken silaha sarılır. Kardeşinin katilini cenaze ateşine taşıyana kadar elini yıkamaz, saçını taramaz. Bu ant, öcün öbür bütün işlerden önce geldiğini gösterir. Sonunda Höd'ü öldürür. Höd'ün kandırılmış olması onu kurtarmaz, çünkü Kuzey töresinde kan borcu kastın olup olmadığına bakmaz.
Öç almak için doğan çocuk, Mısır'da Horus'u andırır. İsis, Set'in öldürdüğü kocası Osiris'ten Horus'a gebe kalır ve oğlu büyüyünce amcasıyla hesaplaşır. Fark süreyle ilgilidir. Horus'un öcü uzun yıllar süren bir çekişmedir, Vali'ninki ise bir gecede başlayıp biter.
Danimarka Geleneğindeki Bous
Tanrıları eski krallar ve kahramanlar olarak anlatan Danimarka kaynaklı gelenekte Vali'nin yerini Bous adlı bir savaşçı alır. Burada da bir bilici, Baldur'un öcünü Rutenler kralının kızı Rind'den doğacak oğlun alacağını söyler. Odin kılık değiştirip kıza birkaç kez yaklaşır, her seferinde geri çevrilir. Sonunda onu runlarla aklını yitirmeye sürükler, sağaltıcı bir kadın kılığında yanına girer ve yatağa bağlanan kızla zorla birleşir. Bous bu birleşmeden doğar.
Bu anlatının yalnızca Danimarka'ya özgü olmadığı, 10. yüzyıldan kalma bir ozan dizesinden anlaşılır. Dize, Odin'in Rind'e büyüyle ulaştığını söyler.
Tanrılar, Odin'in onurlarına leke düşürdüğünü düşünür ve onu on yıla yakın bir süre aralarından uzaklaştırır. Yıllar sonra Bous, Höd ile savaşa tutuşur ve onu öldürür. Kendisi de aldığı yaralardan ertesi gün ölür ve bir höyüğe gömülür. Kuzey anlatısında son savaşı atlatan tanrının bu gelenekte öcünü alır almaz ölmesi, iki anlatı arasındaki en belirgin farktır.
Şiir Dilindeki Adları
Ozanların şiir dilinde Vali'ye kendi hikâyesini özetleyen adlar verilir. Ona Odin ile Rind'in oğlu, Frig'in üvey oğlu, tanrıların kardeşi, Baldur'un öç alıcısı, Höd'ün düşmanı ve katili denir. Aynı dilde Höd için kullanılan adlar arasında da Vali'nin düşmanı bulunur. İki tanrı, şiirde birbirinin karşıtı olarak tanımlanır.
Ragnarök'ten Sonra
Vali, son savaştan sağ çıkan az sayıdaki tanrıdandır. Surt'un ateşi söndüğünde kardeşi Vidar ile birlikte tanrıların yurdunda yaşamayı sürdürür. Tor'un oğulları Magni ile Modi babalarının çekici Myölnir'i alır, ölüler ülkesinden de Baldur ile Höd döner. Genç tanrılar, eskiden Asgard'ın bulunduğu İdavöl ovasında buluşur.
Öç için doğan tanrının, öldürdüğü kardeşle aynı ovada bulunması anlatıya bir kapanış getirir. Kan davasının son halkası olan Vali, davanın artık sürmediği bir dünyaya da tanıklık eder.
Loki'nin Oğlu Vali
Düzyazı Edda'nın bir yerinde Loki'nin oğullarından biri de Vali diye anılır. Tanrılar bu oğlu kurda çevirir, o da kardeşi Narfi'yi parçalar. Edda şiirlerinden birinin düzyazı sonunda ise oğulların adı Nari ile Narfi'dir ve kurda dönüşen Narfi'nin kendisidir. Bu yüzden Loki'nin oğlu olarak geçen Vali'nin bir karışıklık olduğu kabul edilir. Odin'in oğluyla bir ilgisi yoktur.