Oğuz Kağan'ın altı oğlundan dördüncüsü, küçük üç oğulun en büyüğüdür. Ağaç kovuğunda bulunan yersel eşinden doğmuştur; Dağ Han ve Deniz Han ile birlikte Üçok kolunu oluşturur.
Adı hem gökyüzü hem de mavi renk anlamına gelir. Küçük üç oğulun adları — gök, dağ, deniz — yeryüzünün ögelerini taşır; bu yüzden Üçok yerin tarafı sayılır. Gök Han'ın adı bu üçlünün içinde tuhaf durur, çünkü tek başına alındığında göğe aittir.
Ok Payı
Yaşlanan Oğuz Kağan, batıya yolladığı küçük üç oğlundan üç ok getirmelerini ister; her birine bir ok düşer. Doğuya giden büyük kardeşlere ise altın yay verilir.
Ok, yayın attığı şeydir; buyuranın değil, buyruğu yerine getirenin simgesidir. Bu yüzden Üçok kolu Bozok'a bağlı sayılır. Toyda otağın sol yanına oturulur ve Gök Han bu yanın başında yer alır.
Soyundan Gelen Boylar
Dört oğlu olmuş, onlardan dört Oğuz boyu türemiştir: Bayındır, Peçenek, Çavundur ve Çepni. Bunların içinde Peçenek, Oğuz birliğinden ayrılıp batıya göçen ve kendi adıyla bir siyasi güç kuran boy olarak tarihte ayrıca anılır. Bayındır adı Dede Korkut anlatılarında Oğuz hanının adı olarak geçer.
Boyunun ongunu sungurdur. Her boyun ayrıca kendi tamgası bulunur.
Adının Anlamı
Göğün bir oğul adına verilmesi, Türk düşüncesinde göğün her şeyin üstünde durmasından gelir. Tengri hem gök hem tanrı demektir ve iki anlam birbirinden ayrılmaz; kağanın yetkisi de göğün onayına dayanır.
Buna karşılık Gök Han'ın yersel kolda yer alması, adın burada tanrısal değil renk ve yön anlamıyla kullanıldığını düşündürür. Türkçede gök aynı zamanda mavi ve yeşile çalan rengin adıdır; boy adlandırmalarında renkler yön bildirir. Kaynaklar bu noktada açık değildir ve adın hangi anlamıyla verildiği kesin bilinmez.
Başka Mitolojilerdeki Karşılıkları
Göğün bir kişilik olarak anılması yaygındır. Sümer'de gök tanrısı An tanrılar meclisinin başında oturur ama olaylara karışmaz; Yunan mitolojisinde ilk gök kralı Uranos oğlu tarafından tahtından edilir.
Gök Han bu figürlerin hiçbiriyle aynı yerde değildir: o bir gök tanrısı değil, adını gökten alan bir destan beyidir. Türk mitolojisinde göğün karşılığı Tengri'dir ve Tengri'nin soyu, ailesi ya da destanı yoktur.