söylence
/mısır/tefnut
_

Tefnut

Tefnut
Tefenet.
Tefenet olarak da bilinir.
Nem ve yağmurun tanrıçası.

Nemin, çiyin ve yağmurun tanrıçasıdır. Güneş tanrısının kendinden var ettiği ilk çiftin dişi yanıdır; kız kardeşi ve eşi, hava tanrısı Şu'dur. Yeryüzü tanrısı Geb ile gök tanrıçası Nut onların çocuklarıdır. Böylece Heliopolis'in dokuz tanrılı düzeninde ikinci kuşağı Şu ile birlikte o oluşturur.

Eşi kuru havayı temsil ederken o nemi temsil eder; ikisi birlikte, canlıların içinde soluk aldığı ortamı kurar. Adının, su ve nem anlamlarını taşıyan bir kökle ilişkilendirildiği belirtilir; kimi metinlerde tükürük ve çiy gibi vücuttan ve gökten düşen nemle bağdaştırılır.

İlk Çiftin Doğuşu

Heliopolis'in yaratılış anlatısında, tek başına var olan güneş tanrısı Atum ilk çifti kendinden meydana getirir. Bu çiftin erkeği Şu, dişisi Tefnut'tur; evrende ilk kez cinsiyet ve çoğalma onlarla ortaya çıkar.

Bir anlatıda bu ilk ikili, başlangıcın karanlık sularında bir süre kaybolur. Atum onları aramak için gözünü ardlarından gönderir; geri döndüklerinde döktüğü sevinç gözyaşlarından insanlar doğar.

Uzaklaşan Tanrıça

Geç dönemde yaygınlaşan bir anlatıya göre Tefnut, babasına küsüp Mısır'ı terk eder ve güneye, Nübye çöllerine çekilir. Orada azgın bir dişi aslana dönüşür; yaklaşan her canlıyı parçalar. Onun gidişiyle Mısır kurur, düzen bozulur.

Güneş tanrısı, onu geri getirmek için bilgelik tanrısı Thoth'u gönderir. Thoth, öfkeli tanrıçayı zorla değil, masallar anlatarak ve överek yavaş yavaş yatıştırır; onu adım adım Mısır'a doğru geri getirir. Tanrıçanın dönüşü, Nil'in taşmasının ve toprağın yeniden yeşermesinin söylencesel karşılığı sayılır.

Bu anlatı, uzaklaşıp öfkelenen sonra yatıştırılan tanrıça motifinin örneklerinden biridir; aynı motif başka Mısır tanrıçaları için de anlatılır.

Görünüşü ve Tapımı

Çoğunlukla aslan başlı bir kadın olarak, kimi zaman tümüyle dişi aslan biçiminde betimlenir. Eşi Şu ile birlikte, sırt sırta duran çift aslan olarak da tasvir edilir; bu ikili, güneşin doğduğu ve battığı iki ufku bekleyen güç sayılırdı.

Başlıca tapım yerlerinden biri Heliopolis'ti; orada Şu ile birlikte anılırdı. Adı, ölünün göğe yükselişini anlatan eski mezar metinlerinde de geçer: ölüye çıkacağı merdiveni Şu ile Tefnut'un hazırladığı söylenir.