Mamak, Dede Korkut hikâyelerinde adı tek bir yerde geçen Oğuz beyidir. Kitaptaki her hikâyeye boy denir ve Mamak yalnızca Basat'ın Tepegöz'ü öldürdüğü sekizinci boyda anılır. Metin onu demür donlu, yani demir giysili diye niteler. Bu giysinin bir savaş zırhı olduğu kabul edilir.
Mamak'a dair bilinenler bu sıfattan ve ölümünden ibarettir. Soyu, hangi Oğuz boyundan geldiği ya da başka bir serüveni anlatılmaz. Adının anlamı da kaynaklarda açıklanmış değildir.
Tepegöz'ün Elinde
Peri annesinin taktığı yüzük sayesinde ok, kılıç ve mızrak işlemez hâle gelen Tepegöz, obadan kovulduktan sonra Oğuz'un üzerine yürür. Karşısına çıkan beyler metinde tek tek sayılır. Alp Rüstem şehit düşer, Kara Göne ile Bügdüz Emen yenilir, ak sakallı Aruz Koca kan kusar, oğlu Kıyan Selçuk'un ödü yarılır. Demir giysili Mamak ise helak olur.
Metin her bey için ayrı bir söz seçer ve bu sözler aynı sonu anlatmaz. Kara Göne ile Bügdüz Emen sonraki boylarda yeniden görünür, Mamak'ın adı ise bir daha geçmez. Kimi çalışmalar onu, yaratığın art arda baskınlarında ölen beyler arasında sayar. Demir giysi onu korumaya yetmemiştir. Boyun bütününde de savaş donanımı bu yaratığın karşısında işe yaramaz ve dev sonunda kaba kuvvetle değil, akılla alt edilir.
Yiğitlerin tek gözlü bir devin elinde birer birer yok olması, Yunan anlatısında Polifemos'un mağarasında yenen Odisseus'un yoldaşlarını hatırlatır.
Sonrası
Yedi kez yenilip geri çekilen Oğuz, Dede Korkut'u yaratığa elçi gönderir. Varılan anlaşmayla Tepegöz'e her gün iki adam ve beş yüz koyun verilecektir. Bu ağır vergi, Basat ağabeyi Kıyan Selçuk'un öcünü almak için yola çıkıp devi gözünden vurana ve onu kendi kılıcıyla öldürene dek sürer.