Ulaş, Dede Korkut anlatılarında Oğuz'un beylerbeyi Salur Kazan'ın babasıdır. Kitabın hiçbir boyunda sahneye çıkmaz, konuşmaz, bir iş görmez. Adı yalnızca oğlunun adının önünde yaşar ve Kazan kitap boyunca sık sık Ulaş oğlu Salur Kazan diye anılır.
Oğuz'da kişi soyuyla birlikte tanınır, baba adı oğlun adına bir unvan gibi eklenir. Ulaş'ın kitaptaki bütün varlığı bu geleneğe dayanır. Kim olduğu, oğullarının kim olduğundan çıkarılır.
Ailesi
İki oğlu bilinir. Büyüğü Bayındır Han'ın güveyisi ve Oğuz'un beylerbeyi Salur Kazan, küçüğü İç Oğuz beylerinden Kara Göne'dir. Kitap Kara Göne'yi babasının adıyla anmaz. Onun da Ulaş'ın oğlu olduğu, Kazan'ın kardeşi olmasından bilinir.
Babanın adının iki kardeşi birlikte tanıtması Yunan anlatısında da görülür. Truva seferinin başı Agamemnon ile kardeşi Menelaos birlikte Atreusoğulları diye anılır. Aradaki fark babadadır. Atreus'un kendi öyküsü uzun ve kanlıdır, Ulaş ise yalnızca adıyla vardır.
Torunlarından Uruz, Kazan'ın oğludur. Kara Budak kitapta çoğunlukla Kara Göne oğlu diye geçer ve böylece Ulaş'ın öbür torunu olur. Tek bir yerde başka bir babaya bağlandığı için bu bağ tartışmalıdır.
Eşinin adı verilmez. Aruz Koca Kazan'ın dayısı olduğuna göre bu kadın Dış Oğuz'un başının kız kardeşidir. Kitabın son boyunda Kazan ile Kara Göne'nin Aruz Koca'yı birlikte öldürmesi, Ulaş'ın oğullarını annelerinin kardeşine karşı çıkarır.
Anne, Kazan'ın evinin yağmalandığı boyda da görünür. Yaşlı kadın düşmana tutsak düşer ve Şökli Melik onu kendi beylerinden birine verip doğacak oğlu Kazan'a hasım etmeyi tasarlar. Kazan ise bütün malını bırakıp düşmandan yalnızca annesini ister.
Tülü Kuşun Yavrusu
Aynı boy, beylerbeyini uzun bir sıfat dizisiyle tanıtır. Dizi babanın adıyla açılır, ardından tülü kuşun yavrusu, yani tüylü kuşun yavrusu gelir. Bunu Amıt suyunun aslanı, Karaçuk'un kaplanı, Konur atın iyesi, Uruz'un babası ve Bayındır Han'ın güveyisi gibi sıfatlar izler.
Sıfatın Ulaş'ın soyunu bir kuşa bağlaması dikkat çeker. Oğuz boylarının ongunlarını sayan eski kaynaklarda Salur boyunun ongunu da bir kuştur. Uç diye anılan bu kuşun bir kartal türü olduğu düşünülür. Salur onu Dağ Han soyundan gelen öbür üç boyla, Eymür, Alayuntlu ve Yüreğir ile paylaşır. Sıfatın bu ongunu andığı kesin değildir.
Adın İzleri
Ulaş adı Dede Korkut anlatıları dışında da Salur boyuyla birlikte geçer. Oğuz Kağan'dan sonra gelen hanları sayan tarih geleneğinde, bu hanlardan birinin büyük beyleri arasında Ulaş ile oğlu Ulat anılır ve ikisi de Salur boyundan sayılır. Bu Ulaş'ın Kazan'ın babasıyla aynı kişi olduğuna dair bir kayıt yoktur, ama ad Salur soyunda yerleşiktir.
Ad zamanla bir topluluğun da adı olur. XVI. yüzyılda Tarsus yöresinde kalabalık bir Ulaş boyu yaşar ve Salur adını taşıyan bir oymak bu boya bağlı görünür.