söylence

Valhalla

Kalkan damlı Valhalla'da sofraya oturan savaşçılar — Nors Mitolojisi
Kalkan damlı Valhalla'da sofraya oturan savaşçılar.
Valhöl, Valhall olarak da bilinir. Yazım kuralı
Odin'in savaşta ölenleri topladığı konağı.

Valhalla, Nors mitolojisinde Odin'in Asgard'daki konağıdır. Savaş alanında ölenlerin bir bölümü buraya alınır ve Ragnarök gününe kadar burada yaşar. Konağa gelen savaşçılara Einheri denir, onları savaş alanında seçip getirenler Valkürlerdir.

Konak en ayrıntılı biçimde Edda şiirlerinden Grimnismal'da ve onu izleyen Düzyazı Edda'da anlatılır. İkisinde de Valhalla bir ölüler ülkesinden çok bir bekleme yeridir. Burada toplanan ordu, dünyanın sonunda tanrıların yanında savaşmak için beslenir.

Adı ve Yeri

Ad, Eski İskandinav dilinde savaşta düşenler anlamına gelen valr ile salon anlamındaki höll sözcüklerinden kurulur ve düşenlerin salonu demektir. İlk öğe Valkür adında da geçer, o ad da düşenleri seçen anlamına gelir. İkinci öğe, ölüler ülkesine adını veren Hel ile aynı kökten, örtmek, saklamak anlamındaki bir sözden türer.

Grimnismal'da tanrıların on iki konağı sayılır. Valhalla bunlardan beşincisi olan Gladsheim'da yükselir ve uzaktan altın gibi parlar. Önünde Valgrind adlı eski ve kutsal bir kapı durur. Kapının önünde yaprakları kızıl altından Glasir ağacının bulunduğu da anlatılır.

Konak

Salonun kirişleri mızrak saplarından yapılmıştır, damı kalkanlarla örtülüdür, sıraların üstüne zırh gömlekleri serilmiştir. Batı kapısının önünde bir kurt asılıdır, üstünde bir kartal süzülür. Konağın beş yüz kırk kapısı vardır. Kurtla savaşma vakti geldiğinde her kapıdan sekiz yüz savaşçı birden çıkar.

Damın üstünde Heidrun adlı keçi durur ve konağın yanındaki ağacın dallarını yer. Memelerinden bal şarabı akar, bu içki bütün savaşçılara yetecek kadar boldur. Aynı ağaçtan beslenen Eiktirnir adlı geyiğin boynuzlarından damlayan sular Hvergelmir kaynağına düşer, bütün ırmaklar oradan çıkar.

Savaşçıların yemeğini aşçı Andhrimnir pişirir. Eldhrimnir adlı kazanda her gün Sehrimnir adlı domuzu haşlar. Domuz her akşam yeniden bütünlenir ve sofra hiç eksilmez. Odin bu sofrada yemek yemez, önüne konanı kurtları Geri ile Freki'ye verir ve kendisi yalnızca şarap içer.

Einheriler

Konağa alınan savaşçılar her sabah silahlanıp avluya çıkar ve birbirleriyle dövüşür. Gün boyu birbirlerini yaralayıp öldürürler, akşam olunca hepsi yeniden ayağa kalkar ve birlikte sofraya oturur. İçkilerini onlara Valkürler sunar.

Bu düzenin amacı eğlence değildir. Tanrılar dünyanın sonunun geleceğini bilir ve Fenrir bağlarını kopardığında yanlarında savaşacak bir orduya ihtiyaç duyar. Ragnarök günü Einheriler, Odin'in ardından Vigrid ovasına yürür. Yine de bu hazırlık sonucu değiştirmez ve Odin savaşta Fenrir tarafından yutulur.

Kimin Alındığı

Valhalla'ya giden yol savaşta ölmekten geçer, ama savaşta düşenlerin hepsi buraya gelmez. Grimnismal'a göre Freya her gün düşenlerin yarısını kendi ülkesi Folkvang'a alır, öbür yarısı Odin'e kalır. Hastalıkla ya da yaşlılıkla ölenler ise Hel'in ülkesine iner.

Onuncu yüzyıldan iki şiir, yeni ölmüş kralların konağa kabulünü anlatır. Eiriksmal'da Odin, Norveç kralı Erik'in gelişi için salonun hazırlanmasını buyurur ve onu karşılamaya Sigmund ile oğlu Sinfyötli'yi gönderir. Sigmund böyle bir kralın neden yenik düşürüldüğünü sorunca Odin, gri kurdun tanrıların yurduna ne zaman saldıracağının bilinmediğini söyler. Hakonarmal'da ise savaşta ölen kral Hakon'u konağa Valkürler götürür.

Ynglinga Sagası'nda Odin'e bağlanan bir yasaya göre ölü, eşyalarıyla birlikte yakılır. Yakılırken yanında olan ve toprağa gömülen her şey onunla Valhalla'ya varır.

Ölenlerin ayrı bir yere alınması başka mitolojilerde de görülür, ama ölçü değişir. Türk anlatısında iyiler göğe, Uçmağ'a çıkarılır ve kapıyı ölüm biçimi değil davranış açar. Yunan anlatısında da erdemli ruhlar Elizyum'a gider. Savaşı ölümden sonraya taşıyan inanca daha yakın olan, Göktürk mezarlarının önüne dikilen Balballardır. Yazıtlarda yenilen bir düşman kağanın balbal olarak dikildiği anlatılır. Bu taşlar, öldürülenin öbür dünyada ölene hizmet edeceği inancıyla açıklanır. Seçkin savaşçıların bir yurtta toplanması da Köroğlu'nun yiğitleriyle tuttuğu Çamlıbel'i akla getirir, ama orası dirilerin yurdudur ve kimse oraya seçilerek gelmez.

Bağlantı grafiği

Bu maddenin bağlandığı ve buraya bağlanan 25 madde, aralarında 56 bağlantı.

ValhallaAndhrimnirAsgardEiktirnirEinheriFenrirFolkvangFrekiFreyaGeriGladsheimGlasirHeidrunHelHvergelmirOdinRagnarökSigmundSinfyötliValkürVigridbalbalKöroğluUçmağÇamlıbelElizyum

Paylaş

Bu madde paylaşıldığında aşağıdaki kartla görünür; bir ucun üzerine gelince o ucun kartı gösterilir.