söylence
/mısır/kebehsenuef
_

Kebehsenuef

Bağırsakların kanopik kabını tutan Kebehsenuef — Mısır Mitolojisi
Bağırsakların kanopik kabını tutan Kebehsenuef.
Kebehsenuf, Kebeksenuf olarak da bilinir. Yazım kuralı
Horus'un bağırsakları koruyan şahin başlı oğlu.

Kebehsenuef, Mısır mitolojisinde Horus'un dört oğlundan biridir ve ölünün bağırsaklarını korur. Mumyalama sırasında bedenden çıkarılan iç organlar dört ayrı kanopik kaba konur, her kabı kardeşlerden biri gözetir. Kardeşleri karaciğeri koruyan İmseti, akciğerleri koruyan Hapi ve mideyi koruyan Duamutef'tir. Kebehsenuef, Yeni Krallık'tan bu yana şahin başlı bir adam olarak betimlenir.

Adı kardeşini sunu suyuyla arındıran diye çevrilir. Adındaki kebeh sözcüğü serin suyu ve tanrılara dökülen sunu suyunu anlatır. Anubis'in kızı olan ve ölüye serinletici su sunan Kebehet'in adı da bu kökten gelir. Mısır'da serin su dökmek hem arındırır hem canlandırır. Kebehsenuef'in işi de bu yüzden ölüyü serinletip tazelemek olarak anlaşılır.

Soyu

Dört kardeş ilk kez Eski Krallık'ın sonlarında, Piramit Metinleri'nde görünür. Bu metinlerin çoğu onları Horus'un çocukları sayar, birkaçı ise Atum'un, Geb'in ya da Nut'un çocukları olarak anar. Tabut Metinleri'ndeki bir yerde anneleri İsis olarak geçer. Kimi metinlerde de Horus'un değil Osiris'in oğulları sayılırlar.

Kardeşler ikişer ikişer ülkenin iki yarısına bağlanır. Ölüler Kitabı'nın yüz on ikinci ve yüz on üçüncü bölümleri, dördünden ikisinin Aşağı Mısır'daki Pe'ye, ikisinin Yukarı Mısır'daki Nekhen'e verilmesini anlatır. Kebehsenuef ile İmseti güneydeki Nekhen'e, Hapi ile Duamutef kuzeydeki Pe'ye düşer. Kral Ay'ın mezarında dördü tümüyle insan biçiminde çizilir ve Kebehsenuef, Duamutef ile birlikte Yukarı Mısır'ın ak tacını taşır.

Kanopik Kaplar

İç organları kaplarda saklama geleneği Eski Krallık'ın sonlarında başlar. Birinci Ara Dönem'de kapların üzerine dört kardeşi çağıran yazılar kazınır, aynı dönemin sonunda da kapaklar baş biçiminde yontulmaya başlar. En eski kapaklar şahin başlıdır. Orta Krallık'ta insan başı kural olur. Bugün bilinen dizi, yani insan başlı İmseti, babun başlı Hapi, çakal başlı Duamutef ve şahin başlı Kebehsenuef, II. Ramses döneminde yerleşir. Üçüncü Ara Dönem'de biçimler sık sık karışır ve Kebehsenuef'in kabı çakal başıyla yapılabilir.

Yirminci hanedanda kardeşlerin balmumu heykelcikleri bedenin içine konmaya başlar. Ardından kaplar bir süre bırakılır, her organ ayrı mumyalanıp kendi heykelciğiyle birlikte bedene geri yerleştirilir. Kanopik kaplar Ptolemaios döneminin başlarında tümüyle ortadan kalkar. Kardeşler yine de mumya kaplamalarında ve muskalarda yaşamayı sürdürür, son izleri dördüncü yüzyıla uzanır.

Koruyucusu ve Yönü

Kanopik kapları dört tanrıça korur ve Kebehsenuef'in payına akrep tanrıçası Serket düşer. Orta Krallık'ta kimi zaman bu görevi hasat tanrıçası Renenutet üstlenir. Orta Krallık tabutlarında Kebehsenuef ayak ucunda, güneybatı köşesinde durur. Yeni Krallık'ta kimi tabut ve kanopik sandıklarda her kardeşe bir yan verilir ve Kebehsenuef batıya yerleşir. Batı, güneşin battığı ve ölülerin gömüldüğü yöndür.

Gökteki Yeri

Piramit Metinleri'nde dört kardeş ölen kralın göğe çıkması için bir merdiven kurar ve onu açlıktan, susuzluktan korur. Bu yüzden kimi araştırmalarda başlangıçta gök tanrıları oldukları düşünülür. Ölüler Kitabı'nın on yedinci bölümünde Anubis'in Osiris'i korumak için görevlendirdiği yedi ruhun dördüdür. Bu yedi ruh, kuzey göğünde hiç batmayan Büyük Ayı yıldızlarıyla bağlantılıdır.

Yeni Krallık'ta kardeşler kuzey göğünün yıldızları ya da dünyanın dört köşesine uçan kuşlar olarak da düşünülür. Ölüler Kitabı'nın yargı sahnesinde, Osiris'in tahtı önündeki bir nilüferin üstünde dört küçük figür olarak dururlar. Kapılar Kitabı'nda kötücül yılanları bağlayan zincirleri tutarlar. Bir Orta Krallık tören metninde ise Osiris'in yenilenmesine yardım eder, Set'in yandaşlarıyla savaşır ve Horus'un Gözü'nü babalarına geri getirirler.

Bağlantı grafiği

Bu maddenin bağlandığı ve buraya bağlanan 14 madde, aralarında 39 bağlantı.

KebehsenuefAnubisAtumDuamutefGebHorusİmsetiİsisKanopik HapiKebehetNutOsirisRenenutetSerketSet

Paylaş

Bu madde paylaşıldığında aşağıdaki kartla görünür; bir ucun üzerine gelince o ucun kartı gösterilir.