Gökyüzü tanrısı Ülgen ile insan arasında aracılık eden koruyucu ruhlardan biridir. Altay Türklerinin inancında geçer. Yeryüzünde insanların arasında bulunur, onların yaşayışını gözetler ve olup biteni yukarıya bildirir. Adı kimi kayıtlarda Suyla Han biçiminde anılır.
Kamın Ülgen'e kurban sunmak için çıktığı gök yolculuğunda ona eşlik eden üç ruhtan biridir; öbürleri elçi Yayık ile onun yol arkadaşı Karlık'tır. Üçü birlikte, kurbanın canını göğün katlarından geçirip yukarı ulaştırır.
Görünüşü
Betimlenmesi Türk mitolojisindeki en ayrıntılı tasvirlerden biridir: at gözlü, kartal gagalı, eşek kulaklı ve yılan saçlı olarak anlatılır. Bu karışık görünüş, onun tek bir varlığa değil, birden çok yaratığın gücüne sahip olduğunu anlatır.
Asıl özelliği gözleridir. Otuz günlük yoldan ötesini gördüğü söylenir; bu uzak görüşlülük, gözetleme işinin karşılığıdır. İki dili olduğu ve bu yüzden hem yukarının hem aşağının dilini konuştuğu anlatılır — aracılık işini yapabilmesinin gerekçesi budur. Ağaçkakan kuşu onun ongunu sayılır.
Güneşin ve ayın ışığından yaratıldığı söylenir. Işıktan yapılmış olması, karanlıkta bile görebilmesinin ve gökle bağının açıklamasıdır.
İşi
Başlıca işi insanları gözetmek ve korumaktır. Bir kişinin yaşamında bir değişiklik olduğunda bunu Ülgen'e bildirir; kimi anlatılarda gelecekte olacakları önceden sezip haber verdiği söylenir. Bu yönüyle bir bekçi olduğu kadar bir habercidir.
Kamın yolculuğunda yalnızca kılavuzluk etmez, koruma da yapar. Yolda kamın karşısına çıkan kötücül ruhlara karşı araya girer ve onları uzaklaştırır; yolculuğun tehlikeli katlarında kamın önünde durur.
İnanç İçindeki Yeri
Türk inancındaki üçlü evren düzeninde, yukarıdaki Ülgen katları ile aşağıdaki Erlik ülkesi arasında gidip gelebilen sayılı varlıklardandır. Yayık kurbanı taşıyan elçi, Suyla ise yolu açan ve gözleyen bekçidir; ikisi aynı işin iki yarısıdır.
Yeni derlemelerde ona yazgı tanrısı gibi sıfatlar da yakıştırılır; bu adlandırma eski kayıtlarda geçmez, sonraki dönemde yapılmış bir yorumdur. Kaynaklarda Suyla bir tanrı değil, Ülgen'e bağlı bir aracı ruhtur.
Başka Mitolojilerdeki Benzerleri
Her şeyi gören bir gözcünün tanrının hizmetinde bulunması başka geleneklerde de vardır. Nors mitolojisinde gökkuşağı köprüsünün bekçisi Heimdall çok uzağı görür, otun bittiğini duyar ve tehlikeyi tanrılara bildirir; Suyla gibi o da hem gözcü hem geçidin koruyucusudur. Mısır'da her yeri gören göz tasavvuru Ra'nın gözüyle anlatılır ve tanrının uzaktaki haberini getirir.