söylence
/türk/karlık
_

Karlık

Karlık
Karlık Han.
Karlık Han, Karluk olarak da bilinir.
Suyla ile birlikte anılan aracı ruh.

Gökyüzü tanrısı Ülgen ile insan arasında aracılık eden koruyucu ruhlardan biridir. Altay Türklerinin inancında geçer. Kamın gök yolculuğuna eşlik eden üç ruhun üçüncüsüdür; öbür ikisi elçi Yayık ile gözcü Suyla'dır.

Kayıtlarda çoğunlukla tek başına değil, Suyla ile birlikte anılır; ikisi aynı işi paylaşan yoldaşlar olarak geçer. Bu yüzden Karlık'a ait ayrı bir görünüş tarifi ya da kendine özgü bir anlatı korunmamıştır; bilinenler, birlikte anıldığı ruhun işinden çıkarılır.

İşi

Kam, Ülgen'e kurban sunmak için göğün katlarına çıkarken yanında bu üç ruh bulunur. Yol boyunca kurbanın canı yukarı taşınır, kamın karşısına çıkan engeller aşılır ve yolculuğun sonunda göğün en yüksek yerinde dilekler iletilir. Karlık bu yolculukta Suyla ile birlikte kama eşlik eder ve onu korur.

Aracı ruhların üç kişi olması rastlantı değildir: Türk inancındaki üçlü evren düzeninde her katta bir yardımcı gerektiği düşünülür. Yayık sunuyu taşır, Suyla yolu gözler, Karlık ise yolculuğun üçüncü tamamlayıcısıdır.

Adı Üzerine

Adın kökeni açık değildir. Kimi yeni derlemelerde Karlık Han biçiminde anılır ve ona duman ya da arınmayla ilgili işler yakıştırılır; bu yakıştırmalar eski kayıtlara dayanmaz. Adın, tarihte bilinen bir Türk boyunun adıyla benzeşmesi de karışıklığa yol açmıştır; ikisi arasında bir bağ kurulmuş değildir.

Bu maddede yalnızca kam ayinlerine ilişkin derlemelerde geçen, doğrulanabilir bilgi verilmiştir. Karlık, Türk mitolojisinin adı bilinen ama anlatısı büyük ölçüde kaybolmuş varlıklarındandır.

Bağlantı grafiği

Bu maddenin bağlandığı ve buraya bağlanan 3 madde, aralarında 6 bağlantı.