Hakas Türklerinin Huban Arığ destanında, kahramanın ölümünden sonra anlatıyı sürdüren yiğittir. Kardeşi Kök Ölen ile birlikte anılır ve destanda ikisi hep yan yana durur. İkisi de Huban Arığ'ın annesi Hıyan Arığ'ın babası olan Altın Kris'in geç doğan oğullarıdır. Bu soy bağıyla kahramanın dayıları olurlar.
Adındaki ah, Hakas dilinde akın karşılığıdır. Kardeşinin adındaki kök ile birlikte ak ve gök renklerinden kurulmuş bir çift oluşturur. Aynı eşleşme atlarında da görülür. Ah Ölen'in atı aydan arı bir ak boz, Kök Ölen'inki güneşten parlak bir gök bozdur.
Kurtarılışı
Yeraltının kırk kat derinindeki kara doru atlı Hara Moos, Altın Kris'in malını ve yurdunu alıp götürür. İki kardeş de onun elindedir. Huban Arığ dedesinden alınanı geri almak için yola çıkar ve kardeşleri Hara Moos'tan kurtarır.
Kurtuluş anında destanın başka hiçbir yerinde görünmeyen, adı verilmeyen bir kız belirir. Sırtında altmış, omzunda elli saç örgüsü vardır ve kızıl ipek bir gömlek giyer. İki kardeşi eteğine toplar, sonra yere mi girdiği göğe mi çıktığı anlaşılmadan gözden kaybolur. Bu görünüş, destanın Huban Arığ'ı tanıttığı betimin aynısıdır. Kızın kim olduğu ise açıklanmaz.
Savaşın Sonu
Destanın son bölümünde Huban Arığ yeraltında Hara Moos ile uzun bir savaşa girer. Yardımcıları birer birer ölür ve dedesi Altın Kris de onların arasındadır. Gücü tükenen kahraman sonunda can verir, ama savaş bitmemiştir.
Ah Ölen ile Kök Ölen bu noktada sahneye çıkar, savaşı kazanır ve Hara Moos'u öldürür. Düşmanın kara doru atı da öldürülür ve derisi sahibinin cesedinin üstüne bırakılır. Sibirya Türk destanlarında bu, düşmanın öbür dünyada atsız kalmaması için yapılır. Kardeşler ardından Huban Arığ'ın yurduna sahip çıkar.
Altın Bitik ve Evliliği
İki kardeş Huban Arığ'ın yurdunda onun altın bitiğini bulur. Bitik kitap demektir. Bu kitap geçmişten ve gelecekten haber verir, sahibinin yazgısı da içinde yazılıdır. Kardeşler ondan kiminle evleneceklerini, yani Tanrı'nın kendilerine ayırdığı eşleri öğrenir.
Ah Ölen'in eşi, Altın Han'ın kızı Altın Sabah'tır. Onu Hara Moos'un ülkesinden kızıl ipek gömleğinin eteğine sararak getirir. Sahne, kendisinin eteğe toplanarak kurtarılışını tersinden yineler. Kök Ölen ise anasını babasını bilmeyen öksüz bir kız olan Altın Harlıh ile evlenir. Destan iki kardeşin düğünlerini anlatır ve yurdun barış içinde yaşamaya başladığını söyleyerek biter.
Başka Mitolojilerdeki Karşılıkları
Büyük kahramanların düştüğü bir savaştan genç kuşağın sağ çıkıp düzeni yeniden kurması Nors anlatısında da görülür. Ragnarök'te tanrıların çoğu ölür. Vidar, babası Odin'i yutan Fenrir'i öldürerek savaşı kapatır ve Vali ile birlikte sağ kalır. Tor'un oğulları Modi ile Magni de babalarının çekici Myölnir'i devralır.
Ah Ölen de Huban Arığ'ın yenemediği düşmanı yenip onun yurduna sahip çıkar. Ayrıldıkları yer yıkımın ölçüsüdür. Nors anlatısında yenilenme dünyanın sonundan sonra gelir, Hakas destanında ise sona eren yalnızca bir kahramanın ömrüdür.