Hakas Türklerinin Huban Arığ destanında, kardeşi Ah Ölen ile birlikte kahramanın yarım bıraktığı savaşı bitiren yiğittir. İki kardeş Altın Kris'in geç doğan oğullarıdır. Altın Kris, Huban Arığ'ın annesi Hıyan Arığ'ın babası olduğu için Kök Ölen de kahramanın dayısı olur.
Destanda tek başına anılmaz, adı hep kardeşinin adıyla birlikte geçer. Adındaki kök gök demektir ve kardeşinin adındaki ah, yani akla bir çift kurar. Atları da bu eşleşmeyi taşır. Ah Ölen'in ak boz atı aydan arı, Kök Ölen'in gök boz atı ise güneşten parlak diye anlatılır.
Destandaki Yeri
Yeraltındaki Hara Moos, Altın Kris'in malını ve yurdunu alıp götürdüğünde iki kardeş de onun elinde kalır. Huban Arığ onları kurtarır. O anda adı verilmeyen, kızıl ipek gömlekli bir kız belirir, kardeşleri eteğine toplar ve gözden kaybolur.
Kardeşler destana son bölümde döner. Huban Arığ, Hara Moos ile yeraltındaki uzun savaşta yardımcılarını birer birer yitirir ve sonunda can verir. Kök Ölen ile Ah Ölen savaşı onun yerine kazanır, Hara Moos'u öldürür ve Huban Arığ'ın yurduna sahip çıkar.
Evliliği
Kardeşler Huban Arığ'ın yurdunda onun altın bitiğini, geçmişi ve geleceği bildiren kitabını bulur. Kiminle evleneceklerini bu kitaptan öğrenirler. Destana göre eşleri onlara Tanrı tarafından ayrılmıştır.
Kök Ölen'in payına düşen Altın Harlıh adlı öksüz bir kızdır. Destan onu kendisini besleyen babayı da emziren anayı da bilmeyen biri olarak tanıtır. Ah Ölen ise Altın Han'ın kızı Altın Sabah ile evlenir. Biri han kızına, öbürü soyu bilinmeyen bir kıza varır. Ama ikisinin eşini de aynı kitap belirlemiştir. Destan iki kardeşin düğünlerini anlatıp yurdun barışa kavuştuğunu söyleyerek kapanır.
Başka Mitolojilerdeki Karşılıkları
Büyük bir savaştan sağ çıkıp düşenlerin mirasını devralan kardeş çifti Nors anlatısında da vardır. Tor'un oğulları Modi ile Magni, Ragnarök'te babaları öldükten sonra yaşamayı sürdürür ve onun çekici Myölnir'i devralır. Kök Ölen ile Ah Ölen de bir öncekinin ölümüyle sahneye çıkar ve onun yurdunu sürdürür. Fark, Nors kardeşlerin babalarının, Hakas kardeşlerin ise kendilerini kurtaran yeğenlerinin yerini almasıdır.