söylence
/nors/bergelmir
_

Bergelmir

Bergelmir ve karısı — Nors Mitolojisi
Bergelmir ve karısı.
İmir'in kan tufanından kurtulan dev.

Kuzey anlatısında İmir'in torunudur ve kırağı devlerinin ikinci atası sayılır. Odin ile kardeşleri İmir'i öldürdüğünde dökülen kan bütün devleri boğar. Bu tufandan yalnız Bergelmir ile karısı kurtulur, sonraki dev kuşaklarının tümü bu çiftten gelir.

Adının sonundaki gelmir parçası, soyun öbür adlarında da geçen ve bağıran anlamına gelen sözdür. Baştaki parça iki türlü okunur. Biri dağ anlamıyla adı "dağlarda bağıran" yapar, öbürü ayı anlamıyla "ayı gibi kükreyen" diye çevirir. Hangisinin doğru olduğu kesin değildir.

Soyu

Eski bir şiirde Odin, kılık değiştirip bilge dev Vaftrudnir ile bir bilgi yarışına girer ve İmir'in soyunun en yaşlısını sorar. Dev, Bergelmir'in yeryüzü biçimlenmeden sayısız kış önce doğduğunu söyler. Babası Trudgelmir, dedesi ise İmir'in devler arasındaki adıyla Aurgelmir'dir. Böylece üç kuşak aynı sözle biten adlar taşır.

Aynı şiir İmir'in eşsiz üreyişini de anlatır. Koltuğunun altından bir kız ile bir oğlan büyür, iki ayağı birbiriyle altı başlı bir oğul doğurur. Bu altı başlı oğlun adı verilmez. Kimi yorumlar onu Trudgelmir sayar, ama metin bu bağı kurmaz. Bergelmir'in annesi ile karısının adları da hiçbir kaynakta geçmez.

Kan Tufanı

Sonraki düzyazı anlatıda Odin, Vili ve Ve İmir'i yere serdiğinde yaralarından o kadar çok kan akar ki kırağı devlerinin hepsi içinde boğulur. Bergelmir karısıyla birlikte bir teknenin üstüne çıkar ve kurtulur. Kırağı devlerinin bütün boyları bu ikisinden çoğalır. Tanrılar ise İmir'in bedenini Ginnungagap'ın ortasına taşıyıp ondan dünyayı kurarlar.

Öykü, bozulan bir kuşağı silen ve tek bir çifti bırakan öbür tufan anlatılarına benzer. Yunan anlatısında Devkalion karısıyla bir sandığa binip suları atlatır. Sümer anlatısında Ziusudra yaptığı gemiyle canlıların tohumunu kurtarır. Fark, burada kurtulanların insan değil dev olmasıdır. Tufanı da bir tanrı öfkesi değil, dünyayı kurmak için yapılan bir öldürme doğurur.

Tekne mi, Beşik mi

Eski şiirde tufan hiç anılmaz. Vaftrudnir yalnızca en eski anısının, bilge Bergelmir'in bir ludr üstüne konduğu an olduğunu söyler. Bu sözün anlamı karanlıktır. Tabut, beşik, sandık ve değirmen taşının oturduğu tahta yalak gibi anlamlar önerilmiştir.

Sözü tekne diye okuyan ve kan tufanını anlatıya ekleyen, sonraki düzyazı anlatıdır. Kimi yorumlara göre şiirdeki sahne bir tufandan kaçış değil, beşiğe yatırılan bir bebektir. Kimileri de onu bir cenazede tabuta yatırılan ölü olarak görür. Bu okumada kan tufanı, karanlık bir dizenin sonradan yapılmış açıklaması olur ve Bergelmir'in kurtuluş öyküsü bu yorumla doğmuştur.

Bağlantı grafiği

Bu maddenin bağlandığı ve buraya bağlanan 10 madde, aralarında 27 bağlantı.

BergelmirBorGinnungagapİmirOdinTrudgelmirVaftrudnirVeViliZiusudraDevkalion

Paylaş

Bu madde paylaşıldığında aşağıdaki kartla görünür; bir ucun üzerine gelince o ucun kartı gösterilir.