söylence
/mısır/montu
_

Montu

Montu — Mısır Mitolojisi
Montu.
Mont, Monthu, Menthu, Mentu olarak da bilinir. Yazım kuralı
Teb'in şahin başlı savaş tanrısı.

Montu, Mısır mitolojisinde savaşın ve yiğitliğin tanrısıdır. Yukarı Mısır'da, Teb ve çevresinde doğmuş bir tanrıdır, ilk tapınağının bugünkü Armant'ta bulunduğu kabul edilir. Adı genellikle göçebe diye çevrilir. Firavunun düşman karşısındaki gücü onun gücü sayılır, ordular savaşa onun adıyla çıkar.

Kökeninde güneşle de bağlıdır. Ra'nın kavurucu, yakıcı yüzünü taşıdığı düşünülür ve sık sık Montu-Ra adıyla anılır. Güneşin bu yıkıcı yönü Sekhmet'te de görülür. Montu'da o ateş, kralın düşmanlarına çevrilmiş bir silaha dönüşür.

Görünüşü

Çoğunlukla şahin başlı bir adam olarak çizilir. Başında güneş kursu, kursun ardında iki uzun tüy ve alnında bir ya da iki kobra durur. Elinde eğri kılıç, mızrak, yay ve ok gibi savaş aletleri taşır. Geç dönemde boğa başlı olarak da gösterilir, çünkü boğa onun gücünün ve saldırganlığının simgesidir.

Eşleri

En önemli eşi Raettavi'dir. Adı İki Ülkenin Rası anlamına gelir ve Ra'nın dişil biçimi sayılır. Teb bölgesinde yerel iki tanrıça, Çenenet ile İunit de onun eşi olarak anılır. Kimi geleneklerde bu tanrıçalar Armant tapınağında Raettavi ile birlikte tapım görür.

Dört Montu

Teb bölgesinde dört büyük tapınağı vardır. Batı yakada Armant, doğu yakada Medamud ile Tod, kuzeyde ise Karnak'taki büyük Amon tapınağının hemen yanındaki kendi tapınağı. Tanrı bu dört yerde dört ayrı Montu olarak tapım görür ve bölgeyi dört yandan koruyan bir kalkan gibi düşünülür. Ordu da bu dört Montu'nun simgelerini taşıyan sancaklarla yürür.

Tod tapınağının temelinde, on ikinci hanedandan kalma bakır sandıklar içinde altın, gümüş ve lacivert taşından oluşan bir hazine bulunmuştur. Armant tapınağı ise on dokuzuncu yüzyılda yıkılıp taşları bir fabrikanın yapımında kullanılmıştır.

Krallarla Bağı

On birinci hanedan Montu'yu kendi koruyucusu seçmiştir. Bu hanedandan dört kral Montu hoşnuttur anlamına gelen Mentuhotep adını taşır. Ülkeyi yeniden birleştiren II. Mentuhotep de bunlardan biridir. Orta Krallık'ta Teb'in baş tanrısı Montu'dur. On ikinci hanedanın kralları adlarını Amon'dan alınca öncelik yavaş yavaş ona geçer.

Yine de savaşçı firavunlar Montu'yu bırakmaz. III. Tutmosis savaş alanında yiğit bir Montu diye övülür, II. Ramses kendini İki Ülkenin Montu'su diye anar. Güçlü boğa ve Montu'nun oğlu gibi unvanlar kral adlarında sık geçer. Yunanlar Montu'yu kendi savaş tanrıları Ares ile bir tutmuştur, güneşle olan bağı yüzünden Apollon ile de eşlendiği olur.

Kutsal Boğa Bukhis

Montu'nun yaşam gücü, Armant'ta beslenen Bukhis adlı kutsal boğada yeryüzüne iner. Bu boğa gövdesi ak, yüzü kara olmalıdır. Taçlar ve göğüslüklerle süslenir, çok sayıda hizmetkârı vardır. Medamud tapınağının avlusunda da kutsal bir boğa beslenirdi.

Ölen Bukhis boğaları mumyalanıp Armant yakınındaki kendilerine ayrılmış mezarlığa gömülür, zamanla annelerine da aynı onur verilir. Bilinen ilk gömü son yerli firavunlardan II. Nektanebo dönemine, sonuncuları ise Roma çağına, dördüncü yüzyıla tarihlenir. Geç dönemde Bukhis, Apis ile bir tutulmuş ve onun üzerinden Osiris'in bir bedeni sayılmıştır.

Bağlantı grafiği

Bu maddenin bağlandığı ve buraya bağlanan 11 madde, aralarında 27 bağlantı.

Paylaş

Bu madde paylaşıldığında aşağıdaki kartla görünür; bir ucun üzerine gelince o ucun kartı gösterilir.