Japon inancında Kyoto'nun kuzeyindeki Kurama Dağı'nda yaşadığına inanılan büyük tengudur. Dağın derinindeki Socogatani vadisinde oturur ve bütün tenguların en güçlüsü sayılır. Gücünün bin sıradan tenguya denk olduğu söylenir.
En çok, öksüz kalmış bir çocuğa kılıç kullanmayı öğreten dağ ustası olarak bilinir. Bu çocuk sonradan Minamoto no Yoşitsune adıyla Japon tarihinin en ünlü savaşçısı olacaktır. Anlatıların çoğunda korkutucu değil ağırbaşlı, sert ama koruyucu bir öğretmendir.
Adı ve Görünüşü
Adı Kurama'daki vadiden gelir. Socogatani başrahip vadisi demektir. Addaki soco Budist rahiplerin yüksek bir rütbesini, bo ise rahibi ya da dağda çile dolduran keşişi anlatır. Adın bu biçimde kaydı, Edo döneminin ortasında yazılan ve büyük tenguları dağlarıyla birlikte sayan Tengu Meigiko'dadır. Orada Atago Dağı'nın Tarobo'su ve Hira Dağı'nın Cirobo'su ile birlikte en bilinen üç büyük tengu arasında anılır.
İnsan biçimli büyük tengulardandır, bu türe daitengu denir. Kırmızı yüzlü, uzun burunlu, uzun ak sakallı ve parlak gözlü yaşlı bir adam olarak çizilir. Sırtında kanatlar vardır. Dağ keşişlerinin giysisini giyer, alnında küçük siyah tokin başlığı taşır, belinde kılıç, elinde tüyden yelpaze bulunur. Uzun burnu ve iri gözleri onu yol gösteren yer tanrısı Sarutahiko ile benzeştirir.
Uşiwakamaru'nun Öğretmeni
Uşiwakamaru, Minamoto boyunun başı olan babası Taira boyuna yenildikten sonra öldürülünce küçük yaşta Kurama Dağı'ndaki tapınağa verilir. Rahip olsun diye gönderildiği bu yerde geceleri gizlice dağa çıktığı, Socogatani'de tengularla karşılaşıp kılıç ve savaş düzeni öğrendiği anlatılır. Bu eğitimden sonra insan gücünü aşan bir çeviklikle koşup sıçrayabildiği söylenir.
Anlatı her zaman bu biçimde değildi. Yoşitsune'nin hayatını anlatan eski Gikeiki'de çocuğa savaş kitaplarını veren bir tengu değil, Kiiçi Hogen adlı bir bilgedir. Tengulu biçim daha sonra sahnede doğmuş, on sekizinci yüzyılda iki anlatı birleşmiş ve Kiiçi Hogen ile Socobo kimi zaman aynı kişi sayılmıştır.
Ustanın genç bir kahramanı dağda yetiştirmesi Yunan anlatısında da vardır. Pelion Dağı'nda yaşayan bilge kentaur Kiron, Akhilleus ve İason gibi kahramanlara savaşmayı ve avlanmayı, Asklepios'a hekimliği orada öğretir.
Kurama Tengu Oyunu
On beşinci yüzyıldan kalan Kurama Tengu adlı noh oyunu anlatıyı bugünkü haline getirmiştir. Kurama'nın rahipleri ve çocukları kiraz çiçeği seyrine çıkar. Aralarına kaba görünüşlü bir dağ keşişi katılınca hepsi onu bırakıp gider, yalnız Uşiwakamaru kalır. Çocuk öbürlerinin güçlü Taira boyundan olduğu için sevildiğini, kendisinin ise yenik Minamoto boyundan olduğu için yalnız bırakıldığını anlatır.
Keşiş ona acır, kentin çiçekli yerlerini gösterip avutur. Sonra Kurama Dağı'nın büyük tengusu olduğunu açıklar ve Taira boyunu yenmesi için ona savaş sanatını öğreteceğini söyler. İkinci bölümde uzak dağlardan gelen tengularıyla birlikte görünür. Çocuğa, öğretmenine sabırla hizmet eden ve gizli bilgiyi böylece kazanan eski bir Çinli komutanın öyküsünü anlatır. Oyun, Socobo'nun savaşlarında çocuğu hep koruyacağı sözüyle kapanır.
Kurama'daki İzleri
Geleneğe göre sekizinci yüzyılda kurulan Kurama tapınağında Uşiwakamaru'nun Socobo ile buluştuğu yer olarak bir Fudo salonu, ona adanmış bir Yoşitsune salonu ve çocuğun savaş çalıştığı söylenen, ağaç köklerinin toprağın üstüne çıktığı bir patika gösterilir.
Tapınak 1949'da bağlı olduğu Budist okuldan ayrılıp kendi öğretisini kurmuştur. Bu öğretide Kurama'nın büyük tengusu, Maoson denen ve yeryüzünün ruhani beyi sayılan bir koruyucu varlıkla bir tutulur. Bu yorum yeni olup ortaçağ tengu anlatılarında yer almaz.