Sagburru, Sümer mitolojisinde Nisaba'nın kenti Ereş'te yaşayan bilge bir kadındır. Adı yalnızca tek bir metinde, Uruk kralı Enmerkar ile Aratta beyi Ensuhgirana arasındaki çekişmeyi anlatan Sümerce şiirde geçer. Şiir Eski Babil dönemi kopyalarından bilinir. Aratta'nın gönderdiği büyücü Urgirnuna'yı büyü yarışında yenen ve iki kent arasındaki çekişmeyi bitiren odur.
Metin onu her geçişinde um-ma sözüyle birlikte anar. Sözcüğün ilk anlamı yaşlı kadındır ve deneyimiyle saygı gören bilge kadınlar için de kullanılır. Kimi çevirilerde büyücü kadın diye geçer. Adının önünde tanrı adlarına konan belirteç yoktur. Bu yüzden bir tanrıça değil, ölümlü bir kadın olarak anlaşılır. Soyu, ailesi ya da başka bir anlatısı bilinmez.
Ereş'teki Büyü
Ensuhgirana, Uruk ile giriştiği üstünlük yarışında geri kalınca Hamazi'den gelme büyücü Urgirnuna'yı işe koşar. Büyücü Ereş'e gider, ahırdaki ineklerin ve ağıldaki keçilerin sütünü keser. Yayıklar boş, yavrular aç kalır. Nisaba'nın sığırlarını ve koyunlarını güden iki kardeş, Maşgula ile Uredina, kentin büyük kapısında güneşin doğduğu yöne dönüp Utu'ya yakarır.
Yakarışın ardından gelen satırlar kırıktır ve Sagburru'nun olaya nasıl katıldığı tam okunamaz. Metin yeniden okunur hâle geldiğinde bilge kadın ile büyücü Fırat kıyısında karşı karşıyadır.
Fırat Kıyısındaki Yarış
Yarış beş tur sürer. Her turda ikisi de ırmağa balık yumurtası atar ve sudan birer hayvan çıkarır. Büyücünün çıkardığı her av hayvanını Sagburru'nun çıkardığı bir yırtıcı kapıp götürür. İlk turda büyücü iri bir sazan çıkarır, Sagburru'nun kartalı onu yakalayıp dağlara uçar. Koyunla kuzusunu bir kurt bozkıra, inekle buzağısını bir aslan sazlığa sürükler. Dağ keçisiyle yaban koyununu bir dağ parsı dağlara, ceylan yavrusunu bir kaplan ormana taşır.
Beşinci yenilgide büyücünün yüzü kararır, aklı karışır. Sagburru ona büyü gücünün yerinde olduğunu ama aklının nerede kaldığını sorar. An ile Enlil'in yazgısını en eski çağda belirlediği Nisaba'nın kentinde büyü yapmayı nasıl göze aldığını bilmek ister.
Hüküm
Büyücü Ereş'e her şeyi bilmeden geldiğini söyler ve kadının üstünlüğünü kabul eder. Aratta'ya sağ dönmesine izin verilirse onun büyüklüğünü her yerde anlatacağına söz verir. Sagburru suçlarını tek tek sayar. Ağılı ve ahırı bozmuş, yağı ve sütü azaltmış, büyük yemek salonunun akşam sofrasını kesmiştir. Bu bağışlanacak bir suç değildir. Onu Fırat'ın kıyısından suya atar, canını alır ve kendi kenti Ereş'e döner.
Haberi alan Ensuhgirana, Enmerkar'a bir adam gönderir. Onu İnanna'nın sevgili beyi diye över, kendisinin ona denk olmadığını ve Enmerkar'ın ağabey olduğunu söyler. Şiir Enmerkar'ın üstün geldiğini bildirerek biter, son satırı ise Nisaba'ya övgüdür. İki bey İnanna'nın gözdesi olmak için yarışmış, ama yarışı bitiren güç Nisaba'nın kentinden çıkmıştır.
İki bilicinin karşılaşıp yenilenin canıyla ödediği bir yarış Yunan anlatısında da vardır. Kâhin Kalkas, kendisinden üstün çıkan Mopsos ile bilgide yarışır ve yenilince kederinden öldüğü anlatılır. Sagburru'nun yarışını ondan ayıran, karşılaşmanın bir bilgi sınavı değil sudan hayvan çağırmaya dayanan bir güç gösterisi olması ve yenileni kazananın kendi eliyle öldürmesidir.