söylence
/mısır/aaru
_

Aaru

Aaru — Mısır Mitolojisi
Aaru.
Sekhet Aaru, Sekhet İaru, İaru, Sazlık Tarlası olarak da bilinir. Yazım kuralı
Doğru ölülerin vardığı sazlık tarlaları.

Aaru, Mısır inancında doğru yaşamış ölülerin varmayı umduğu öbür dünya ülkesidir. Mısırca tam adı Sekhet Aaru ya da Sekhet İaru, yani sazlık tarlasıdır. Ad, suyun tarlaya karıştığı kıyılarda biten kamıştan gelir. Burası kanallarla bölünmüş adalardan, bitmeyen ekin tarlalarından ve suyu hiç eksilmeyen arklardan oluşan bir ülkedir. Görünüşü Nil deltasının bataklık ovalarına benzer, ama orada ürün kesilmez ve taşkın her zaman yerinde gelir.

Yeri tek bir yerde sabitlenmez. Metinlerin çoğu onu doğuya, güneşin her sabah doğduğu ufka yerleştirir. Erken dönemde göğün bir parçası sayılır, sonraki dönemde ise yeraltı ülkesi Duat ile ve onun hükümdarı Osiris ile birlikte anılır. Ülkenin efendisi Osiris'tir. Ölüler orada tanrıların yanında yaşar, onların yediğini yer, içtiğini içer.

Piramit Metinlerinde

Sazlık tarlası adı ilk kez Eski Krallık kral mezarlarının duvarlarına yazılan Piramit Metinleri'nde geçer. Burada ölümsüz bir yaşamın yeri olmaktan çok bir arınma durağıdır. Ölen kral göğe yükselmeden önce bu tarlanın sularında yıkanır. Aynı sularda güneş tanrısı Ra'nın da arındığı söylenir. Kral ardından sazdan örülmüş sallarla suyu geçer ve ufkun doğu yanına, Ra'nın yanına ulaşır. Bu dönemde yol yalnızca krala açıktır.

Herkese Açılan Kapı

Orta Krallık'ta tabutlara yazılan Tabut Metinleri ile Yeni Krallık'ın Ölüler Kitabı, aynı yolu sıradan insanlara da açar. Artık sazlık tarlasına varmak soya değil, bilgiye ve doğru yaşanmış bir hayata bağlıdır. Ölü önce kalbinin tartılacağı salona getirilir. Teraziyi Anubis ayarlar, sonucu Tot yazıya geçirir, Osiris kararı onaylar. Kalbi Maat'ın tüyüyle denk gelen ölü maa kheru, yani sesi doğru çıkan ilan edilir. Kalbi ağır basanı Ammit yutar ve o ölü tarlaya hiç ulaşamaz.

Yargıdan sonra da yol uzundur. Osiris'in evini çeviren kapılardan geçilmesi gerekir. Kapıların sayısı metinden metne değişir, yedi, on beş ya da yirmi bir diye verilir. Her kapının başında bir bekçi durur ve ölü ancak bekçinin adını doğru söylerse içeri alınır. Son kapının ardından bir kayıkla suyu geçer ve tarlanın kıyısına çıkar.

Tarlanın Görünüşü

Ölüler Kitabı'nın 110. bölümüne eşlik eden resim, ülkeyi su yollarıyla birbirinden ayrılmış kuşaklar halinde gösterir. Ölü kayıkla gelir, tanrılara sunu sunar, öküzle toprağı sürer, tohum eker ve ekin biçer. Metin onun orada sürdüğünü, biçtiğini, yiyip içtiğini ve sevdiğiyle birleştiğini sayar. Deir el-Medine'deki Sennedcem mezarının duvarında da mezar sahibi ile eşi bu tarlalarda başak keser ve keten yolar.

Ölüler Kitabı tarlanın ölçülerini de verir. Çevresini demirden bir duvar sarar. Arpası beş arşın boyundadır, bunun iki arşını başak, üç arşını saptır. Gernik buğdayı yedi arşına ulaşır. Ekini dokuz arşın boyundaki ruhlar biçer. Bir Mısır arşını yarım metreyi biraz aşar, yani arpa bir insan boyunun iki katından fazladır. Tarlanın doğu ucunda firuzeden iki firavun inciri ağacı durur ve Ra her sabah bu iki ağacın arasından göğe çıkar.

Çalışan Ölüler ve Uşebtiler

Sazlık tarlası tembellik ülkesi değildir. Ekinin bolluğu emek ister ve ölü de orada tarla işine çağrılabilir. Bu yükü taşımamak için mezara şabti ya da uşebti denen küçük insan heykelcikleri konurdu. Üzerlerine Tabut Metinleri'nden alınıp Ölüler Kitabı'nın 6. bölümüne geçen bir büyü sözü yazılırdı. Söz, sahibi tarla sürmeye, kıyıları sulamaya ya da kumu batıdan doğuya taşımaya çağrıldığında heykelciğin işte buradayım diye yanıt verip işi onun yerine yapmasını ister. Bu yüzden heykelciklerin çoğu ellerinde çapa ve kazma, sırtlarında tohum torbasıyla yapılmıştır. Geç dönem mezarlarında yılın her günü için bir tane olmak üzere yüzlercesi bulunur.

Başka Mitolojilerde

Yunan anlatısındaki Elizyum da tanrıların seçtiği ölülerin dertsiz yaşadığı bir ülkedir. Kimi açıklamalar Yunanca adı Mısırca sazlık sözcüğüne bağlar, ama bu bağ kesinleşmiş değildir. Türk inancındaki Uçmağ ile ortak yanı ise kapının nasıl açıldığıdır. İkisinde de içeri alınmayı sağlayan güç ya da soy değil, yaşarken yapılanlardır.

Bağlantı grafiği

Bu maddenin bağlandığı ve buraya bağlanan 9 madde, aralarında 30 bağlantı.

Paylaş

Bu madde paylaşıldığında aşağıdaki kartla görünür; bir ucun üzerine gelince o ucun kartı gösterilir.