Çenenet, Mısır mitolojisinde doğumun ve ana rahminin koruyucusu sayılan bir tanrıçadır. Teb bölgesinin yerel tanrıçalarındandır ve savaş tanrısı Montu'nun eşi olarak tapım görür. Adı Orta Krallık'tan Roma çağına dek metinlerde geçer. İlk kez on birinci hanedandan III. Mentuhotep dönemine ait kabartmalarda görünür. Bunlardan biri, Montu'ya adanmış bir tapınaktan kalan iki yüzü işlenmiş bir taş bloktur ve Çenenet orada eşinin yanında kralın sunularını kabul eder. Tod'dan gelen erken bir yazıt da onu Tod'da oturan tanrıça diye anar.
Adının kökeni kesin değildir. Bir görüş onu yükseltmek anlamındaki bir fiile bağlar ve yüceltilen diye çevirir. Kimi kaynaklar ise adı bira anlamına gelen bir sözcükle ilişkilendirir, Çenenet'i biranın ve biracıların koruyucusu sayar ve onu Sümer'in bira tanrıçası Ninkasi'ye benzetir. Bu bağlantı tartışmalıdır.
Eşi ve Ailesi
Orta Krallık'ta Montu'nun eşleri Çenenet ile İunit'tir. Yeni Krallık'ta Raettavi öne çıkar ve Karnak, Medamud ve Tod'da baş eş olur. Çenenet ile İunit ise Yunanların Hermonthis dediği Armant'ta tapımın merkezinde kalır. Zamanla üç tanrıça birbirine yaklaşır. Çenenet kimi kabartmalarda Raettavi ile, kimilerinde İunit ile birleştirilmiş ikili adlarla görünür.
Armant'tan bir metin onu Amon ile Mut'un kızı diye anar. Amon devletin baş tanrısı olup Montu ile bir tutulunca Çenenet'in yeri büyük ölçüde Mut'a geçer, ama Montu-Ra ile birlikte anılmayı sürdürür. Edfu'daki bir yazıt İunit'in kendisini yaratan anasına benzediğini söyler. Buradan Çenenet'in İunit'in anası sayıldığı çıkarılır. Geç dönemde genç güneş tanrısı Harpare'nin anası çoğunlukla Raettavi'dir, kimi metinlerde ise bu yer Çenenet'e verilir. Teb'in tanrılar topluluğu arasında da sayılır.
Ana ve Güneş Tanrıçası
Çenenet doğum eden kadınların tanrıçasıdır. Gebe kadınlar rahimlerinin koruyucusu olarak ona yakarır. Unvanları onu bütün tanrıların kaynağı yapar. Anaların anası, tanrıların anası, tanrıların ve tanrıçaların ata anası ve Ra'nın tanrısal anası diye anılır. Bir unvanı onu ilk sulardan, Nun'dan çıkan parıldayan yumurta olarak niteler. Doğuma yardım eden bu yönüyle Yunan doğum tanrıçası İlitiya'yı andırır.
Öbür yandan güneşle de bağlıdır. Ra'nın kızı ve Ra'nın gözü unvanlarını taşır. Ra'nın alnındaki kral kobrası olarak onu düşmanlarından korur.
Görünüşü
Çenenet insan biçiminde, uzun ve dar bir giysi içinde bir kadın olarak çizilir. Başında ya arasında güneş kursu duran iki inek boynuzu ya da iki boynuzlu bir rahim simgesi bulunur. İnek boynuzlu taç Hator'un tacını andırır. Rahim simgesi ise doğum tanrıçası Meskhenet'in işaretidir ve Çenenet'i onunla, dolayısıyla kraliyet doğumlarıyla ilişkilendirir. Taç, üç bölümlü bir peruğun ya da akbaba biçimli bir başlığın üstüne oturur. Elinde çoğunlukla güç asası ile yaşam işareti ankh vardır. Karnak'ta Hatşepsut'un yaptırdığı Kırmızı Şapel'deki bir kabartma onu bu biçimde, Raettavi ile birleşmiş olarak gösterir.
Sonraki Tapımı
Çenenet'in önemi Ramses'ler döneminde artar, sonra yeniden gölgede kalır. Armant ise tapımının merkezi olmayı sürdürür. Ptolemaios döneminde orada görev yapan bir rahip Montu'nun anası Çenenet'i hoşnut eden unvanını taşır.
Yeni Krallık'tan başlayarak timsah tanrı Sobek'in eşi olarak da anılır. Ptolemaios ve Roma dönemlerinde Karnak onun ikinci tapım yeri olur. Buradaki sahnelerde Sobek, İunit ve Çenenet çoğunlukla birlikte görünür ve bir üçlü oluşturdukları düşünülür. Geç dönemde İsis ile de bir tutulur.