Tanrıların ve insanların kralı, gökyüzünün, şimşeğin ve fırtınanın tanrısıdır. Kronos ile Rea'nın en küçük oğludur. Babasını devirerek Titanlar çağını sona erdirmiş, Olimpos düzenini kurmuştur. Evrenin paylaşımında gökyüzü ona, denizler Poseidon'a, yeraltı Hades'e düşmüştür. Simgeleri yıldırım, kartal ve meşe ağacıdır.
Yalnızca güçlü değil, aynı zamanda düzenin ve yeminin de tanrısıdır. Konukseverliği, sığınma hakkını ve andı çiğneyenleri cezalandırır; tanrılar arasındaki anlaşmazlıklarda son sözü söyler. Buna karşın öfkesi ve sadakatsizliği anlatıların en verimli kaynağıdır.
Doğumu ve Saklanması
Kronos doğan her çocuğunu yuttuğu için Rea, Zeus'u gizlice Girit'te bir mağarada doğurdu ve kocasına bebek yerine kundağa sarılmış bir taş verdi. Mağarada keçi Amalthea'nın sütüyle beslenerek büyüdü; ağlaması duyulmasın diye Kuretler kalkanlarına vurup gürültü çıkardı.
Yetişkin olduğunda babasına yuttuklarını geri çıkartan bir iksir içirdi. Hestia, Demeter, Hera, Hades ve Poseidon böylece dünyaya geri döndü.
Titanomakhia
Kurtardığı kardeşleriyle birlikte babasına karşı ayaklandı. On yıl süren bu savaşta Uranos'un hapsettiği tek gözlü devleri özgür bıraktı; onlar da karşılık olarak ona yıldırımı armağan etti. Titanların yenilgisiyle savaş sona erdi ve yenilenler yeraltının en dip bölgesi Tartaros'a kapatıldı. Zeus, Olimpos Dağı'nda kurduğu yeni düzenin başına geçti.
Evlilikleri ve Çocukları
Kız kardeşi Hera hem eşi hem de evliliğin tanrıçasıdır. Zeus'un sayısız ilişkisi ve bunlardan doğan çocuklar, Hera'nın kıskançlığıyla birlikte pek çok anlatının kaynağı olmuştur. Ölümlü Alkmene'den doğan Herakles, tanrıçanın ömür boyu sürecek düşmanlığını üzerine çekmiştir.
Kızı Atena, herhangi bir doğum olmaksızın Zeus'un başından tam donanımlı olarak çıkmıştır. Tanrıların habercisi Hermes, Apollon ve Artemis de onun çocukları arasında sayılır.
İnsanlarla İlişkisi
İnsanlığa karşı tutumu ikirciklidir. Ateşi çalıp insanlara veren Prometeus'u bir kayaya zincirleterek her gün karaciğerini bir kartala yedirmiş, bozulan insan kuşağını tufanla yeryüzünden silmiştir. Buna karşın adaleti ve yasayı koruyan tanrı da odur; kentler ve krallar meşruiyetlerini ondan alır.
Roma mitolojisindeki karşılığı Jüpiter'dir.