Savaşın tanrısıdır; Roma'da Jüpiter'den sonra en yüksek yeri tutan tanrı odur. Juno'nun oğlu sayılır. Yunan mitolojisindeki savaş tanrısı Ares ile özdeşleştirilir, ancak ikisi arasındaki fark büyüktür: Ares anlatılarda sevilmeyen, yıkıcı bir figürken Mars, Roma'nın kurucu atası ve koruyucusu olarak en saygın tanrılardandır.
Bu saygının kökeni, onun yalnızca savaşın değil aynı zamanda tarımın ve baharın tanrısı olmasıdır. Erken dönemde tarlaları, sürüleri ve sınırları koruyan bir tanrıyken, Roma'nın yayılmasıyla birlikte savaşçı yönü öne çıkmıştır. İki alanı birleştiren şey topraktır: hem onu süren hem de onu silahla koruyandır.
Roma'nın Atası
Roma efsanesinde kentin kurucuları Romulus ile Remus, Mars'ın rahibe Rhea Silvia'dan olan ikiz oğullarıdır. Bir sepet içinde Tiber'e bırakılan bebekleri bir dişi kurt emzirir; bu yüzden kurt Mars'a adanan hayvan sayılır. Böylece Romalılar soylarını doğrudan savaş tanrısına bağlar.
Bu köken, Roma'nın kendini savaşçı bir halk olarak görmesinin temelidir. Kente adını veren Romulus'un babası olması, Mars'ı devletin atası konumuna yükseltir.
Törenleri ve Simgeleri
Adını taşıyan Mart ayı ona adanmıştır ve eski Roma takviminde yılın ilk ayıydı; sefer mevsimi bu ayda açılırdı. Yılın sonunda, savaş mevsiminin kapanışında da ona törenler yapılırdı. Kutsal hayvanları kurt ve ağaçkakandır.
Simgeleri mızrak ve kalkandır. Kentte saklanan kutsal kalkanların biri gökten düştüğüne, ötekiler ise onu çalınmaktan korumak için yapılmış kopyalar olduğuna inanılırdı; bunları taşıyan bir rahip topluluğu Mart ayında tören alaylarıyla kenti dolaşırdı. Komutanlar sefere çıkmadan önce kutsal mızrakları sarsıp Mars, uyan diye seslenirdi.
Tarla Tanrısı Olarak
Bir çiftçinin tarlasını arındırmak için okuduğu eski bir dua, Mars'a seslenerek hastalığı, kıtlığı ve afeti uzak tutmasını ister. Bu metin, onun kökeninde savaştan çok koruyuculuğun bulunduğunu gösteren en açık kanıtlardan biridir; burada Mars, ekini ve sürüyü gözeten bir tanrı olarak anılır.
Tapımı ve İzleri
Ordunun toplandığı ve eğitim yaptığı geniş alan ona adanmıştı ve doğrudan onun adını taşırdı. İmparatorluk döneminde öç alan Mars sıfatıyla anıldığı büyük bir tapınak yapılmış, devletin savaş kararları ve zaferleri bu tapınakla ilişkilendirilmiştir.
Adı, haftanın günlerinden birinde ve Güneş Sistemi'nin kızıl gezegeninde yaşamayı sürdürür; gezegenin kan rengini andıran görünümü, savaş tanrısının adıyla anılmasının nedenidir.