Jüpiter'den Herkül'ü doğuran ölümlü kadındır. Kocası, Teloboialılara karşı sefere çıkmış olan komutan Amfitruo'dur. Figür Yunan anlatısından alınmıştır ve Roma'da kendisine tapınılmaz; buna karşın Latin edebiyatının en çok işlediği ölümlü kadın odur. Latince metinlerde adı Alcmena ve Alcumena biçimlerinde yazılır.
Roma yazarları onu, tanrının arzusuna kapılmış bir kadın olarak değil, kusursuz bir Roma hanımı ölçüsünde sunar: kocasına sadık, evinin düzenini gözeten, namusuna toz kondurmayan bir kadın. Anlatının Roma'daki asıl gerilimi de buradan doğar; aldatılan taraf o değildir, kandırılan taraftır.
Plautus'un Komedyası
Alkmene'yi Roma'da tanınır kılan, Plautus'un yazdığı ve günümüze ulaşan tek mitolojik konulu Latin komedyasıdır. Oyunda Jüpiter, kocasının kılığına girip eve gelir; tanrıların habercisi de kölenin kılığına girip kapıda nöbet tutar. Tanrı, geceyi olağan uzunluğunun kat kat üstüne çıkarır.
Asıl koca seferden döndüğünde karısı onu şaşkınlıkla karşılar, çünkü kocasının bir gece önce eve geldiğine inanmaktadır. Koca bunu ihanet sanır ve ağır suçlamalarda bulunur. Alkmene suçlamayı kabul etmeyip evi terk etmeye kalkışır; oyunun en ciddi ve en dokunaklı bölümü bu savunmadır.
Yazar oyunu, tanrıların ve kralların yanında kölelerin de sahnede olması nedeniyle ne tümüyle trajedya ne de tümüyle komedya sayar; kendi deyişiyle ikisinin karışımıdır. Karışıklık, tanrının gerçeği açıklamasıyla çözülür ve Alkmene ikizlerini doğurur.
Kılık değiştiren kölenin adı, Batı dillerinde bir kişinin birebir benzerini anlatan sözcüğün kaynağı olmuştur.
Doğumun Geciktirilmesi
Şairlerin anlattığı bir başka bölümde, doğum sancıları yedi gün yedi gece sürer. Juno, doğum yaptıran yüzüyle andığı tanrıçayı gönderip doğumu engeller: tanrıça, elleri kenetli ve bacak bacak üstüne atmış halde oturarak çocuğun dünyaya gelmesini bağlar.
Alkmene'nin hizmetçisi durumu fark eder ve çocuğun doğduğu yalanını yayar. Sevinçle yerinden fırlayan tanrıçanın elleri çözülünce büyü bozulur ve doğum gerçekleşir. Kandırıldığını anlayan tanrıça, hizmetçiyi gelinciğe çevirerek cezalandırır.
Yunan Anlatısıyla İlişkisi
Kocasının kılığına girilmesi, ikizlerin doğması ve Juno'nun düşmanlığı gibi ana çizgiler Yunan anlatısıyla ortaktır; ayrıntılar için bkz. Alkmene. Roma'nın kattığı şey olay örgüsü değil, bakış açısıdır: anlatı tanrının serüveni olmaktan çıkıp, haksız yere suçlanan bir kadının kendini savunması haline gelir.
Bu yorum sonraki yüzyıllarda çok sayıda oyuna kaynaklık etmiş, konu Avrupa tiyatrosunda defalarca yeniden yazılmıştır.